Het was niet veel vandaag …

Ik zit op de fiets, op weg van Voorschoten naar de Starrevaart. Het vriest bijna. Een lage zon schijnt over de weilanden, de sloten en iets verderop kruipt een stoet zwaar beladen vrachtauto’s over de A4. Gelukkig heb ik wanten aan. Ik trek mijn muts nog eens wat verder over mijn gezicht. Echt aangenaam is het hier niet, maar toch een stuk aangenamer dan achter het stuur op de snelweg. Er vliegt een grote groep smienten over. Ik hoor hun gefluit voordat ik ze zie. Dan zie ik hun mooie rode koppen in de zon en de felwitte bovendelen van hun vleugels. Ze maken een scherpe bocht. Eén van de smienten – of hebben ze dat democratisch besloten, wie zal het weten? – geeft het commando ‘dalen’ en daar zwemmen ze in het water van de Vlietlanden. Ik nader de vogelkijkhut van Starrevaart. Een vreemde plek waar stilte en lawaai gewoon allebei, onafhankelijk van elkaar, hun eigen leven leiden. Eigenlijk zie je de stilte (spiegelglad water, ijs, eenden, meeuwen, aalscholvers …) en hoor je het lawaai.

Ik schuif de deur van de vogelhut opzij en loop naar binnen. Er is nog niemand. Alle luikjes zijn dicht. Ik verricht de feestelijke opening. Eén luikje aan de voorkant, uitkijkend over de grote plas, één luikje rechts, uitkijkend richting eilandje waar vaak steltlopers zitten. Nog niet zo lang geleden nog heel veel grutto’s, maar het is geen gruttotijd meer. Niet ver van de hut zwemt een zwaan. Zijn gele snavel is goed zichtbaar. Aan de tekening van de snavel is te zien dat het een kleine en geen wilde zwaan is. Dan komt er een mannetjesbrilduiker heel dichtbij. In de heldere winterzon is niet alleen zijn mooie kop met witte vlek goed zichtbaar, ook het fijne patroon, een soort kam, op zijn rug. Maar het allermooiste zijn de grote groepen smienten, die rusteloos opvliegen en even later weer ergens anders neerstrijken.

20161130_101407_dxo

Dan gaat de schuifdeur open. Een oudere vogelaar komt binnen. Niet veel later volgt een tweede 65-plusser. Het lijkt wel of het vogelen een hobby is van oudere eenzame heren. Beide heren hebben een spiegelreflex met een teletoeter bij zich, de ene een Canon, de andere een Nikon. Allebei zeker 500 of 600 mm, misschien nog met een converter ertussen. Ik probeer contact te maken: “ik heb nog een kleine zwaan gezien”. “Ja, ik zag er vier overvliegen daarnet. Ze zitten hier elke winter.”

De eerste grijze teletoetermeneer zet zijn apparaat op een rijstzak. Het bekende mitrailleurgeluid begint. De brilduiker zwemt langs, duikt en komt weer boven. Dan staan er alweer 20 brilduikers op de Canon. We ontdekken samen nog een aantal wintertalingen bij het eilandje. Er zijn nogal wat slobeenden, maar pijlstaarten blijken loos alarm te zijn. Er vliegt een ijsvogel langs. Even later zit hij vlakbij op een takje boven het water. Prachtig met zijn oranje borst naar ons toe. “Ik heb hem niet kunnen nemen. Ik had hem helemaal op de verkeerde zoomstand staan en dan kan ik niet zo snel switchen.” De ijsvogel is weg en komt niet meer terug. Ook de kleine zwaan is opgevlogen. De oude heren mompelen wat tegen hun camera’s en dan hoor je weer af en toe een reeks van 10 of 20 wintertalingen, slobeenden of smienten. “Ja, zegt de tweede fotomeneer, “je kunt hier in het riet nog wel eens een roerdomp of verderop een zwarte ibis zien, maar vandaag zie ik weinig bijzonders.”

Ik kijk nog een tijdje naar de smienten, scholeksters, kieviten, kuifeenden, aalscholvers en wintertalingen. De man met de grijze canontoeter pakt zijn spullen maar weer in. “Het was niet veel vandaag”, zegt hij nog, en dan is hij weg.

Onverantwoordelijke Bergheggenmus

Vreemde vogel veroorzaakt meer dan zes ton CO2-uitstoot

Op 21 oktober vloog een zeldzame bergheggenmus voor het eerst in de geschiedenis naar de Maasvlakte. Dat beestje was waarschijnlijk gewoon de weg kwijt geraakt, want het hoort hier niet. Het was dan ook de eerste keer dat het in Nederland werd waargenomen.

Het was wel een bijzonder onverantwoordelijke fout. Men zou denken dat zeldzame vogels oog hebben voor milieu en duurzaamheid. Deze vogel echter toonde een volledig gebrek aan verantwoordelijkheid. Had hij gewoon opgelet, dan was er die ochtend zes ton minder CO2 uitgestoten! Wat was namelijk het geval? Nadat het nieuwtje via de tamtam van de socbhmiale media tussen de verschillende vogelaarstammen door heel Nederland was doorgetrommeld, startten overal de milieuvervuilende roestbakken richting Maasvlakte, beladen met mega-telescopen en zware teleobjectieven. Laten we zeggen dat het er vier honderd waren (het zouden er ook veel meer geweest kunnen zijn) en dat ze gemiddeld 120 km moesten rijden om aan dit feest deel te nemen. In dat geval had dat domme beest 48000 autokilometers op zijn of haar geweten! Niet zo duurzaam, lijkt mij. Tegen de 3000 liter benzine ging hier na verbranding als water, CO2 en NOx de uitlaten uit. Beste Bergheggenmus, je hebt meer dan zes ton CO2 onnodig de lucht in laten gaan!

Met dezelfde CO2-uitstoot had je veel nuttigere dingen kunnen doen. Zo had één vliegtuigpassagier hiermee bijna 50.000 km kunnen vliegen. Had je dan in het vliegtuig geen passagier van 70 kg maar hetzelfde gewicht aan bergheggenmussen (zo’n 30 gram per stuk) vervoerd, dan hadden we iets meer dan 2000 van deze vogels bijna 50.000 km kunnen laten vliegen zonder dat ze hun eigen vleugels hadden moeten gebruiken. Of anders uitgerekend: we hadden hiermee zo’n 10.000 bergheggemussen in tourist class van Vladivostok (Siberië) naar de Maasvlakte (rond 10.000 km) kunnen vervoeren.

1296889267_110205-%eb%a9%a7%ec%a2%85%eb%8b%a4%eb%a6%ac_023_fil

Wat op 21 oktober gebeurd is, moet in de toekomst worden uitgesloten. Er zijn verschillende oplossingen denkbaar, waaronder een voorlichtings- of trainingscampagne onder (in Nederland) zeldzame vogels met de titel “Houd koers – vlieg duurzaam”, een rigoureus verbod op het doorseinen van dit soort absurde waarnemingen of desnoods een hoge belasting op het vervoeren van vogeltelescopen. Er moet wel íets gebeuren.

P.S.
Mochten er onnauwkeurigheden, onjuistheden in de berekeningen zijn geslopen, dan houd ik mij aanbevolen voor correctievoorstellen.R.

 

Bron van de foto: http://www.ad.nl/dossier-rotterdam/vogelaars-rukken-massaal-uit-voor-eerste-bergheggenmus-ooit~a770e800/