Afscheid van het biopakket – een droevig win-win-verhaal

Jarenlang stond er elke week zo’n mooie verantwoord papieren zak voor de deur met daarin verantwoorde, biologisch verbouwde groentes. Voordat ik hier iets negatiefs over schrijf, laat ik voorop stellen dan het leuk was. We hebben de meest vreemde met uitsterven bedreigde groentes leren klaarmaken en eten. Dan weer stonden er schorseneren op het programma, koolrabi’s of andere vreemde knollen en wortels. Dan waren er de heerlijkste biologische tomaten waarbij de standaardtomaat letterlijk en figuurlijk verbleekt. Wortels met bonte kleuren en malse sla waren mijn favorieten.

Toch ging er iets grondig mis. Elke week stond er weer zo’n pakket met de meest onmogelijke samenstelling met spullen waar je helemaal geen behoefte aan had. Dat had wel het voordeel dat we minstens vier soorten pompoensoep en drie soorten bietensoep hebben leren maken. Soms gebruikte ik tegen beter weten in de groentes in gerechten waar ze echt niet in thuis hoorden. Ik zal het vieze gezicht van mijn vrouw nooit vergeten toen ik een forse hoeveelheid paksoi door de spaghetti had gedonderd. Dat dus nooit meer. Inmiddels had ik de bloemkool en spruitjes op de zwarte lijst gezet maar kreeg daarvoor dan alternatieven waar ik niet altijd blij van werd.

Het resultaat laat zich raden. Elke week belandde 40 tot 50% van de zorgvuldig verbouwde groentes in de biobak. Wij leverden steeds meer mooie grondstoffen aan de compostindustrie. Tijd voor een simpele ecobalans, waarbij ik er voor het gemak van uitging dat gemiddeld 45% van de biologische groenten in de afvalbak belandde, dat de milieubelasting van bio-groente 80% is van normale groente (ja, bio heeft niet alleen maar voordelen) en dat biogroente 20% duurder is dan niet-bio. Als je ons biopakket-scenario vergelijkt met regelmatig naar Albert Heijn gaan om daar afgemeten hoeveelheden te kopen (waarvan 40% biologisch, want daar is voldoende van te krijgen), dan kom je op de volgende getallen uit: milieubelasting zonder groentepakket daalt met 20% en de totale kosten dalen met 30%. Een droevig win-win-verhaal, maar eigenlijk wel logisch. Weggooien is nooit goed voor het milieu en nooit goed voor de portemonnee.

Ik ga nu meerdere malen per week naar Albert Heijn en profiteer met mijn bonuskaart van mooie aanbiedingen. Mijn inkoopgedrag draagt bij aan duurzaamheid zolang ik me maar niet laat verleiden door ‘twee-voor-de-prijs-van-één’-aanbiedingen. Zulke aanbiedingen stimuleren weggooigedrag en meer kopen dan je nodig hebt. Supermarkten willen je graag laten geloven dat ongeremd consumeren duurzaam kan zijn. Trap daar niet in.

_____

 

Congratulations, Boris!

Dear Boris,

I could hardly sleep last night. Many scenarios played in my head: Corbyn the new PM, a hung parliament, endless parliamentary sessions, battles about prorogation. What a relief this morning: you had secured and you had strengthened your position as the democratically chosen PM.

It was certainly not easy to get there. No other British politician had to spread so many flagrant lies as you did, but they were absolutely necessary to secure this spectacular victory, to finally “GET BREXIT DONE”.

Your political enemy, Mr Corbyn, turned out to be your best friend, after all. His complete lack of popularity was a gift from heaven. Not only is his physical appearance a guarantee for instantaneous distrust, his completely outdated Marxist class struggle theories and his entirely unclear Brexit position were enough to undermine Labour’s political credibility. Congratulations, too, Jeremy!

Of course, many of your critics envy your great success and keep nagging about problems you will encounter when implementing your Brexit strategy. Industrial investments, already declining at an alarming rate, will dwindle even more rapidly. Large parts of the automobile industry, which depend on flawless supply chains, will move to Germany and other European countries. Head Quarters of many international companies will prefer Dublin or Amsterdam. Labour shortages will haunt many organisations, especially in the service and health sector. Serious conflicts will threaten peace in Northern Ireland again. Scotland’s motivation to leave the Union will strongly increase. The money for all the beautiful presents you promised during your campaing will not be there. After all, the net payments to the EU are many times lower than you said: you tactically forgot to include agricultural payments from the EU to the UK, for example.

These critics tend to forget two important things. First, they seem two assume that Brexit was and is your main political goal. It is not. Your political goal is to collect power, as much power as possible. Brexit is not your first goal. Brexit is your means to your end. Second, they seem to assume that you have a Brexit strategy, but you haven’t. You certainly have a beautiful collection of Brexit slogans and these were exactly what you needed until today. The slogan “GET BREXIT DONE” was more than brilliant, but you can only admit that you do not know at all what it means. The same for “GETTING BACK CONTROL”: psychologically superb as it refers to basic human needs and fears. Who does not want more control? The critics will ask: “control over what, for whom, etc.?”, but these are irrelevant questions. The important thing is that you managed to strike exactly the right chord in large parts of the UK population with the right political result: Boris PM with a large majority, Boris getting back control.

Now that you have secured your power position, you can get to work and even think about how to get Brexit done. I wish you lots of success during the 2, 5 or 15 years this will take.

Sincerely,

Reinier de Man

 

 

 

Op zoek naar mijn moeder – een wandeling bij Ede

Mijn moeder en Petra (november 2018)

Vorig jaar november  overleed mijn stokoude moeder in Haren bij Groningen. Twee weken daarvoor waren we nog bij haar op bezoek gegaan. We maakten een korte rolstoeltocht door Haren. We kwamen door prachtige lanen waar de bomen hun mooiste herfstkleuren lieten zien. Mama genoot van een kort bezoekje aan een bloemen- en  plantenwinkel in het centrum. Deze november wilden we nog even aan haar denken, we wilden haar sterfdag niet somber herdenken maar opgewekt  ‘vieren’.

Nu doen wij in mijn familie niet aan grafstenen of urnen. Daar konden we niet naar toe.  Ik moest iets anders verzinnen. Ik wilde ergens heen waar zij in mijn herinnering nog sterk aanwezig is. Dat had Doetinchem kunnen zijn (waar ze nog langer heeft gewoond dan in Ede), maar Doetinchem zegt mij bijna niets. Veel verder dan het Rode Kruisplein en de verplichte bezoekjes aan Montferland of uitspanning ‘Het Peeske’ zijn we meestal niet gekomen.

We besloten naar Ede te gaan, naar de Ginkelse heide en de daarbij gelegen bossen. Daar zouden we haar zeker tegen kunnen komen.  Zij heeft vanaf 1954 tot rond 1985 daar gewoond en ik zelf tot 1968. Dat lijkt allemaal heel lang geleden, maar zo voelt het niet. Ede is mijn jeugd, de lagere school, middelbare school, het vertrek van mijn vader, de NJN in Wageningen en nog veel meer. Het is de plek waar mijn moeder het gezin ondanks zware tegenslagen min of meer draaiende wist te houden. Het is de plek waar ik als student regelmatig terugkwam om me door mijn moeder te laten verzorgen als ik na te veel drank en te weinig slaap ingestort was.

De Ginkelse heide (2019)

Als de ergste files zijn opgelost, rijden we op vrijdagavond rustig via Utrecht naar Ede. Voorbij Veenendaal moet je een stukje A30 volgen om op de oude Rijksweg aan de Noordkant van Ede te komen. Langs die Rijksweg gingen Huibert en ik kikkervisjes en stekelbaarsjes vangen. Hier is nu alle landelijkheid vervangen door garagebedrijven, meubelboulevards en soortgelijke weilandwinkels. Ook ten Noorden van de Rijksweg zijn wijken uit de grond gestampt. We slaan de weg naar Otterlo in en na een paar honderd meter zijn we bij het vrij lelijke maar mooi gelegen “Parkhotel De Bosrand.”  In de auto hebben we gefantaseerd  over heerlijke bitterballen een frisgetapt donker biertje. Dat is er allemaal niet. We kunnen wel flesjes trappistenbier krijgen met nootjes erbij. We zitten vrijwel alleen in de grote zaal, maar het bier smaakt goed en de bediening is vriendelijk.  De inrichting van het hotel is wat gedateerd, maar alles doet het. We hebben een ruime, erg stille, kamer en de badkamer is helemaal in orde.

De volgende ochtend zitten we rond half negen aan het ontbijt. Er zijn meer gasten dan we hadden vermoed. Qua leeftijd vallen wij hier niet uit de toon. Het is een goed ontbijt met goede koffie. Het blijkt geen enkel probleem te zijn dat we een lunchpakket maken voor onderweg.

Het Edese Bos

Vanuit het hotel lopen we zo het Edese bos in. Alles is nog precies zoals in mijn herinnering, het mooie gemengde bos met statige beukenbomen, sparren, dennen, lariksen  en berken. De herfstkleuren zijn zeker zo mooi als een jaar geleden in Haren. Met een klein boogje lopen we door het bos naar de rand van de Ginkelse hei. In de late vijftiger jaren kon je bij de boekhandel Dragt zo’n zwartwit-prentbriefkaart kopen met de titel “Ede – langs de Traa” (met daarbij waarschijnlijk de vermelding “Echte Foto – Nadruk Verboden” , zie bijv. https://www.geografischwandelen.nl/natuurlijk-ede-1/meer-weten-over/de-edese-traa ).

Bosrand – Ginkelse heide

De Traa is de strook tussen bos en hei, in de 18e eeuw als brandgang ter bescherming tegen heidebrand aangelegd. Hier lopen we weer langs de Traa van mijn jeugd. Ik ben aangenaam verrast hoe weinig hier veranderd is. We blijven niet langs de Traa lopen maar steken de Ginkels hei over naar het bos aan de overzijde. Niet ver daarvandaan liggen twee kleine vennetjes, “De Kreelsche Plas” en “De Heidebloem”.   Een van deze plasjes was de enige plek waar je bij ons in de buurt kon schaatsen. Ik vertel Petra nog hoe daar de plaatselijke glazenwasser de leiding had. Alle kinderen moesten meehelpen de baan schoon te vegen en hij bepaalde welke kant je op mocht rijden. Het plasje was echter zo klein dat je goed “beentje over” moest beheersen, want de baan was één scherpe bocht zonder een recht stuk.

Ginkelse heide rond 1967

Langs de heiderand lopen we een vrij lang stuk totdat we bij het Veluwe-Natuurcentrum komen, een door enthousiaste vrijwilligers gerund centrum waar je informatie over de natuur kunt krijgen, natuursouvenirs kunt kopen en natuurlijk koffie met koek kunt gebruiken met je leeftijdsgenoten. Als we de koffie op hebben en we op het punt staan de tocht te vervolgen, spreek ik de dienstdoende vrijwilliger aan en vertel dat ik tot 1968 in Ede heb gewoond en dat ik zo blij ben dat hier nog zo veel is overgebleven van het mooie landschap van toen.

Mijn moeder aan de bosrand (1968)

Ik breng ter sprake dat wij aan de Nieuwe Kazernelaan woonden en dat op de hei tegenover ons huis plotseling bulldozers verschenen die de het land geschikt maakten voor de aanleg van een nieuw kazerneterrein. Niemand in de straat wist er iets van. Nederland rond 1960. De man van het Natuurcentrum vertelt vervolgens hoe hij, wonend op de Arnhemse weg, nog een aantal jaren daarvoor onaangenaam verrast werd door de aanleg van de Buurtmeesterlaan, Middelbergweg en omgeving. Ja, daar woonden mijn klasgenoten, zeg ik. Die buurt ken ik maar al te goed.

Van het Natuurcentrum is het niet lang lopen naar de Schaapskooi. Hij staat er nog. Afgezien van een paar parkeerplaatsen erbij is er niets veranderd. In de Schaapskooi verblijven een paar schapen en lammeren, maar de schaapskudde zelf bevindt zich aan de Zuidkant van de Ginkelse hei.

Reinier bij de Schaapskooi (1965)

Reinier bij de Schaapskooi 54 jaar later

Wij lopen daarheen. Er komt een heel klein beetje zon door en dat levert prachtige beelden op. Schapen op de hei met tegenlicht. Je loopt hier door een schilderij van Anton Mauve.

De Edese schaapskudde op de Ginkelse heide

We steken de hei over  en lopen een stukje langs de bosrand. Dan komen we bij het bos waar mijn moeder wel heel vaak gewandeld moet hebben, de Sysselt, ingeklemd tussen E35, de spoorlijn naar Arnhem en het grote dorp Ede.  Ook zelf heb er heel veel gelopen. Ik heb er vogels gekeken en insecten bestudeerd. In mijn NJN-tijd had ik op veel plekken in het bos conservenblikken (voorzien van gaten voor afwatering) ingegraven en controleerde een tijd lang hoeveel en welke loopkevers erin waren gevallen.

Mama en August, waarschijnlijk in ‘Het Paradijs’ (1968)

De Sysselt is weer even prachtig als vroeger. Met vogels hebben we weinig geluk deze keer – geen zwarte spechten, goudvinken of bijzondere mezen. We moeten het doen met merels, zwarte kraaien, een enkele buizerd, kool- en pimpelmeesjes en af en toe het geluid van een bonte specht.

De herfstkleuren zijn prachtig. Af en toe vergeten we wat we hier eigenlijk aan het doen zijn. We zijn op zoek naar mijn moeder. Maar dan is ze er toch even. Aan het eind van een lange statige beukenlaan loopt zij, een al wat oudere vrouw met een degelijke ongezellige jas zoals zij altijd had. Ook de kleur klopt, een sportief lichtblauwe tint. Ik maak een paar foto’s van de mooie herfstige beukenlaan. Petra vindt die laan ook erg mooi, maar zegt: “Je moet even wachten tot die mevrouw met de blauwe jas uit beeld verdwenen is. Zij verstoort de rust.” Ik neem de foto nog eens, nu zonder mijn moeder, omdat zij volgens Petra de rust zou hebben  verstoord.

Aan het eind van deze laan zie ik heel duidelijk mijn moeder ….

We lopen na deze vluchtige ontmoeting verder naar een stuk bos met de prachtige naam “Het Paradijs”. Hier speelden we vroeger. Hier klommen we op bomen of reden met de fiets van de heuvels af. Vroeger waren er nog meer en nog grotere dode bomen hier, meen ik mij te herinneren.  Van “Het Paradijs” lopen we richting Sysseltse laan. We lopen niet door naar de Nieuwe Kazernelaan, want ik heb geen zin om ons oude huis nog eens te zien. Op het terrein van de gesloten kazernes (Simon Stevinkazerne, etc.) is een nieuwe woonwijk met grote dure huizen in aanbouw. Met een beetje moeite vinden we de weg langs het hek en komen zo weer bij de Rijksweg uit. We steken de Rijksweg over en dan moeten we nog een stukje langs de rand van de hei en door het Edese bos voordat we bij ons hotel en onze auto aankomen. We hebben iets meer dan 15 km gelopen. Het was mooi.

Wandelen in de Sysselt: Hanneke en Mama (1977)

We beginnen rustig naar huis te rijden. Als we de oude Rijksweg richting Utrecht rijden, komen we eerst langs het NIZO, het instituut waar we met mijn vader in zijn laboratorium naar bacteriën mochten kijken en waar hij heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van een nieuwe Nederlandse kaas die, waarschijnlijk op zijn initiatief, “Kernhemmer” werd genoemd naar het landgoed naast het NIZO. Zo kwamen we mijn vader ook nog even tegen, maar dat is een heel ander verhaal …

Herfst in de Sysselt (november 2019)

___

Voor of tegen Europa? Wat een onzin

Iedereen die verder kijkt dan ideologische vereenvoudigingen van de werkelijkheid zal moeten bekennen dat de EU niet alleen veel voordelen heeft gebracht voor veel (maar niet alle) inwoners van de lidstaten, maar ook heel veel nog onopgeloste problemen heeft veroorzaakt. De invoering van de Euro – een politiek gemotiveerd maar economisch weinig doordacht experiment – heeft bijvoorbeeld heel veel ellende gebracht voor mensen in landen als Griekenland en Spanje. In de Europese verkiezingen heb ik D66 gestemd, een partij die de noodzaak van goede Europese samenwerking in het vaandel heeft geschreven. Toch heb ik me nogal geërgerd aan de verkiezingsleus “Vóór Europa!”. Daarmee spiegelt deze partij met een even simplistische leus de simplistische leuzen van de rechtse of linkse populisten, allerlei variates op “Tegen Europa!”: de SP met “Laat Brussel niet de Baas zijn” en de Nexit-leuzen van Wilders.

Als we de slogans van de politici willen geloven, gaat het er dus om vóór of tegen Europa te zijn. Maar wat betekent dat eigenlijk, voor of tegen Europa zijn? Ik zou het niet weten. Ook ik ben niet enthousiast over alles wat er in Brussel gebeurt, maar een Europa zonder EU lijkt me een heel gevaarlijk scenario. Als we de EU slopen, dan is er nog steeds een Europa, hoe zeer wij ook “tegen Europa” zijn. En ik vermoed dat dit Europa armer, gevaarlijker en onrechtvaardiger zal zijn dan het huidige Europa. Toen ik onlangs het hokje D66 met mijn potlood rood maakte, was dat niet omdat ik zo enthousiast ben over Europa. Dat ben ik echt niet, maar dat is geen reden om voor de Europese zelfmoord met PVV, SP en Forum voor Democratie te kiezen.

 

 

The Brexit Mess is in the UK’s political genes

Brexit Negotiation Errors

A Harvard Professor

In December 2018, Deepak Malhotra, a Harvard Business professor and expert on negotiation, wrote an interesting article in the New York Times opinion section: “I’m an expert on Negotations and I Have Some Advice for Theresa May”. He quoted his own article, written in 2016 not long after the Brexit Referendum, in which he addressed basic negotation errors and predicted what could happen next as a result:

“The EU might come to the conclusion that since any deal is going to fall short of the extreme promises made in the UK, it is not worth giving any special concessions at all. I hate to say it, but this is precisely where we are today.” [1]

His prediction was 100% accurate. In his 2018 letter to the editor he addresses May’s basic negotation errors: ignoring the ‘red lines’of her negotiations counterpart and “her refusal to manage expectations from the beginning”. Rather optimistically Malhotra concludes: “It may not be too late for the prime minister to rescue the negotiation process. But to do so, she must first stop negotiating like an agent and start negotiating like a mediator.” [1]

Winning is the Game – Losing is the Result

I tend to fully agree with Malhotra on this conclusion, but only on one condition: it only makes sense in case May and her government really want to negotiate based on a clear understanding of the need for negotiating. I am afraid this understanding is completely absent. Nothing in the development between the 2016 referendum and today is pointing at even the slightest sign of a willingness to negotiate. All the games point at one thing: winning. May has been fighting on many fronts: UK versus EU, Conservatives against Labour, May against hardliner Brexiteers, May against her Ministers and finally Government against Parliament. She has lost 99% of all fights, but still it is difficult to discover any real trend towards negotiation and consensus building.

My Dissertation (1987): I could not believe what I heard

Of course this is nothing unexpected. Reading about the unbelievable Brexit tragedy, I had to think about my dissertation (1987) for which I studied policy processes in both the Netherlands and the United Kingdom. It was about the formation of energy policy, the use of technical and economic information and styles of negotiation. After studying our Dutch debates on nuclear energy, energy saving and low energy scenarios, I took the ferry to Harwich and travelled through the UK to interview key people in policy debates and policy formulation during the early 1980s. The questions in the UK policy debate were not too different from the questions discussed in the Netherlands. My ‘zero hypothesis’ for my UK interviews was that I would find processes in the UK similar to those in the Netherlands. No hypothesis could have been more naïve. In many interviews, I could not believe what I was hearing. Whereas in the Dutch debates there were continuous attempts at bridging divergent views and interpretations, the UK landscape of positions remained fragmented. In the Netherlands, relevant minority positions were taken seriously. In the UK, minority positions simply lost against majority positions.

British Style Majority Rule

In my dissertation, I wrote about the forecasts in the low energy debate:

“The British style in the low-energy debate caused a relatively fast institutinal reassessment of energy forecasts. … .. …. (T)he debate was highly effective. It could be effective because it did not entail extensive negotiation procedures involving powerful minorities, such as were seen in the Netherlands and in Western Germany. In this respect, the energy forecasting case is just an example of the effectiveness of majority rule politics versus the time-consuming procedures in countries which organize their political decision making on the basis of the proportionality principle.
On a different level however, this British style may prove highly ineffective, as it does not solve any of the underlying societal conflicts.” [2]

Negotiation Skills Deficiency Genes

Today, 32 years after I defended my dissertation, not too much has changed in the UK policy tradition. Governing by simple majorities is still in the UK’s political genes. It may still work in certain situations to a certain extent, but its limits are becoming painfully visible, not only because of the gradual breakdown of the UK two party system and the imminent crisis in the conservative party. Governing by simple majorities was not any realistic option after the Government lost its majority in parliament after May failed to win the 2017 elections, which were meant to strengthen her political basis.

Majority rule politics does not provide solutions for the UK’s complex policy issues today that intrinsically require superior negotiation skills, including skills for creating majorities in an increasingly fragmented political landscape. Such skills are scarce among the current elite.

Moreover, in the area of trade relations, skills that may have existed before the UK joined the EU are completely gone.  At the time of the Brexit decision, the UK did not have any trade negotiator. Already in 2017, the Norwegian prime minister said:

“We do feel that sometimes when we are discussing with Britain, that their speed is limited by the fact that it is such a long time since they have negotiated.” [3]

The UK has a political culture that does not foster negotiation skills. The present political elite is therefore completely incompetent to deal with their huge tasks ahead. In principle, the problem could be solved by sending all top politicians to a 10 day course with professor Malhotra at Harvard. But so long as the absence of elementary negotiation skills is not being recognized as a problem, this will remain sheer phantasy.

May 24: Exit May

Finally on May 24, May announced her exit. It was not surprise at all. Another scenario would not have been possible. It was clear from the outset, on the basis of a very small set of parameters that her strategy was bound to fail. In her own party, she did not have any majority of any plan that could have been accepted by other parties that were essential to create a majority. By moving into the direction of the radical Brexiteers, she would lose support from Labour and others. By moving into the direction of less radical voices in Labour and elsewhere, she would lose support in her own party. There was no other scenario possible. She should have resigned right after the 2017 elections or she should have chosen a completely different role from that moment on, a mediating role (see above) in which all responsibilities for the outcome of the negotations should have been transferred to the political parties. But,  in the UK context, this may be a far-fetched illusion.

Postscript December 2019: Boris wins

Boris Johnson’s ample majority has restored a situation that British politics can much better handle. Johnson has a majority now. Johnson can rule, and even deal with some dissidents within the Tory ranks. There is no need for complicated coalitions and negotations between British parties. It’s one party rule as usual again. However, the government will have to negotiate its relationships with the EU from the position of the weaker party. Negotation skills remain essential. 

References

[1] Deepak Malhotra, I’m an Expert on Negotiations, and I Have Some Advice for Theresa May. Maybe there’s still hope. NYT 20 Dec. 2018. https://www.nytimes.com/2018/12/20/opinion/brexit-theresa-may-negotiations.html

[2] R. de Man, Energy Forecasting and the Organization of the Policy Process, Disertation, Amsterdam 1987  https://rdeman.nl/oldsite/download/dissertatie1.pdf

[3] Norwegian prime minister Erna Solberg says long membership of EU has left Britain without key skills for successful trade talks. The Guardian, 5 Jan. 2017, https://www.theguardian.com/politics/2017/jan/05/uks-lack-of-negotiating-experience-may-lead-to-very-hard-brexit