Hoe ver mag ik van de vogel staan?

Meestal gebruik je voor vogels een telelens. Die brengt de vogel iets dichterbij, maar al te ver moet je nooit van de vogel afstaan, hoewel een lange telelens meer doet dan een korte. Ik heb dit in bijgaand tabelletje eens uitgewerkt voor een ouderwetse full-framecamera, waarvan het beeld 35 mm breed is. Sta ik bijvoorbeeld op 8 meter van het onderwerp en gebruik ik een 600 mm-lens dan sta ik op 8000 mm/600 mm = iets meer dan 13 brandpuntsafstanden van mijn onderwerp. Een eenvoudig meetkundig sommetje (congruente driehoeken) leert dat ik een gebied fotografeer dat iets meer dan 13 keer zo breed is als mijn 35 mm-sensor, in dit geval 47 cm.  In de tabel is het voor verschillende sensoren en brandpuntsafstanden uitgerekend. Zet ik diezelfde 600 mm-lens op een APS-C-camera, dan fotografeer ik een beeld van 31 cm, anderhalf keer zo klein dus. Met een Nikon P 950 bridge-camera met een miniscule 1/2.3″ sensor en een telezoom tot 320 mm kan op 24 meter een gebiedje van 47 cm breed fotograferen. Helemaal spectaculair wordt het met een coolpix P1000. Daar kan ik nog op 42 meter een goede vogelfoto maken. Dat is meer dan vier keer zo ver als met een DX-camera met een maximale 500 mm-zoom erop.

In de tabel zijn alle resultaten van kleiner van 50 cm gearceerd. Stel dat ik een niet al te kleine vogel (een zanglijster van 23 cm) wil fotograferen en ik wil hem goed gedetailleerd in beeld hebben dan is zo’n gebied van 50 cm breed wel het maximum. Anders verdwijnt de vogel in de omgeving of moet ik als een idioot gaan croppen (pixels weggooien).  Uit de grafiek kan ik lezen hoe dichtbij ik moet komen voor zo’n vogel. Met een full-frame en slechts 300 mm mag ik niet verder dan 4 meter gaan staan. Heb ik een APS-C, bijvoorbeeld een Nikon DX-lens van 500 mm, dan gaat het tot 10 meter. Met een wat geavanceerde compactcamera op maximale zoom krijg ik bij 24 meter hetzelfde resultaat, hoewel optisch niet gegarandeerd zo goed als een opname met een goede spiegelreflex of systeemcamera.

 

 

 

noot: de vereenvoudigde berekening corrigeert niet voor het feit dat bij kortere afstanden de lens iets verder dan de brandpuntafstand van de sensor staat. Maar dit is bij afstanden van meerdere malen de brandpuntsafstand verwaarloosbaar.