Dia’s en negatieven digitaliseren

Dia’s digitaliseren

Ik heb dozen vol met oude dia’s en negatieven. Het is niet zo eenvoudig om die binnen afzienbare tijd op een acceptabele manier te digitaliseren. Het kan op de volgende drie manieren met verschillende voor- en nadelen.

  1. Een scanner kopen of huren. Goede scanners zijn heel duur (boven de € 2000). Betaalbare scanners zijn slecht. Een goede scanner huren kost enkele tientjes per dag. Goede scans kosten heel veel tijd, soms wel 10 minuten per scan. Voor 500 dia’s –> 5000 minuten = 10 hele werkdagen.
  2. Fotograferen met macrolens en opzetstuk voor dia’s/negatieven of led-“light pad”. Het resultaat is beter dan van de meeste scanners en, hoewel niet echt snel, toch sneller dan de meeste scanners. Je kunt alleen geen hele dia-sledes tegelijk laden.
  3. Fotograferen van dia’s met macrolens en een omgebouwde diaprojector. Gaat heel snel vanuit dia-sledes en met afstandsbedieningen van fototoestel en diaprojector, zie hieronder: de snelle methode (maar aleen voor dia’s).

Digitaliseren

Snelle digitalisering van dia’s met diaprojector
Oorspronkelijke situatie: glasplaatje

Ik gebruik de volgende onderdelen: een Nikon D7100 met een 105 mm AF micro-lens, een IR afstandsbediening, een Manfrotto-statief en een oude (omgebouwde) Orion-diaprojector met afstandsbediening aan kabel.

In de diaprojector bevindt zich tussen twee lenzen een dik glasplaatje, bedoeld om de hitte van de lamp tegen te houden waardoor de dia beschermd wordt. Dit glasplaatje vervang ik door een dubbel plaatje van Teflon (dat ook goed tegen hitte kan).

Omgebouwd: Teflon-plaatjes

In handleidingen op internet wordt vaak gezegd dat ook de lens na de glasplaat moet worden verwijderd. Dit is bij mijn Orion lastig en niet echt nodig.  Het licht op de dia is voldoende gelijkmatig. Eventuele vignettering kan softwarematig worden gecorrigeerd. Het projectorobjectief wordt verwijderd.

D7100 op statief, 105 mm macro-lens en omgebouwde projector
Met live view is het het handigst

De camera staat op een statief en kijkt recht in de opening van de verwijderde projectorlens. Gebruikte instellingen: ISO 125, A=11, camera bepaalt sluitertijd (zo tussen 1/125 en 1/500 wordt dat). Ik werk met autofocus, maar kan ook handmatig.

Dia’s moeten van te voren voldoende schoongemaakt zijn. Zet alle dia’s die rechtop staan eerst weer horizontaal.  Scannen: met afstandbediening van projector steeds een nieuwe dia laten zien; met afstandsbediening van camera afdrukken. Ik werk met live view. Dat is het handigst. Meer dan 15 seconden hoeft de procedure per opname niet te duren.

Digitalisering van negatieven of dia’s met Nikon-opzetstuk
Film kopiëren met de ES2 (Nikon D7100 met DX 40 mm micro)

Nikon levert een handig opzetstuk (ES-2, €159) dat aan de lens wordt bevestigd en waarmee je negatieven en (dunne) dia’s kunt scannen.

Met een DX-camera gaat het met de DX 40 mm micro-lens (tweedehands rond € 190). Je moet op egaal daglicht richten. Met kunstlicht moet het ook gaan en zelf met flitslicht als je een beetje handig bent. Er is echter één groot probleem: de openingen in de houder voor dia’s zijn niet breed genoeg voor de meeste in plastic ingelijste dia’s. Om die reden heb ik het opzetstuk een dag na aankoop (en de daarbij aangeschafte lens) teruggestuurd.

Een alternatief zou de Kaiser Dia-Duplikator 6506 (rond €105) kunnen zijn. Deze werkt met macro-objectieven van 80 tot 120 mm op full-frame. Voor een Nikon DX zal je de 60 mm micro nodig hebben. Of hier de dia’s wél goed in passen, heb ik niet getest.

Digitalisering met macro-lens en LED “lightpad”
LED-tekenbord, diahouder en camera op statief

Zo’n opzetstuk is niet nodig. Je kan de negatieven in een willekeurige houder plaatsen, op een LED-lichtbak leggen en van bovenaf met een macro-lens fotograferen. Een computerscherm is niet bruikbaar omdat dat uit puntjes van drie kleuren bestaat. Het moet egaal wit zijn. Ik gebruik een Huion L4S tekenscherm (€49) en een Kaiser 6507-negatievenhouder (€17) . Ik fotografeer met mijn Nikon D7100 en een 105 mm macrolens, zie foto’s. ISO 125, diafragma 11, live view, handmatige focus en afdrukken met IR-afstandsbediening. Voor het fotograferen van een beperkt aantal negatieven werkt dit uitstekend.

Natuurlijk gaat dit ook prima met dia’s. Met dank aan https://www.natuurfotografie.nl/hoe-digitaliseer-je-dias/ voor de goede tips.

Bewerken

Zie volgende pagina