Varia – Page 6 – Reinier's Blog

Eindelijk natuur!

Beleidshallucinaties

Wie deze blogs wel vaker leest, weet waar ik het over heb. In 2018 schreef ik over het gesprek tussen de gemeente Teylingen en het Adviesbureau Arcadis. Dit bureau was voortgekomen uit de Heidemij, beroemd van het in cultuur brengen van woeste gronden. Het bureau vond het daarom een goed idee iets met de gebiedjes van Teylingen te doen (ik citeer):

“… … Het leuke is dat ons bureau Arcadis is voortgekomen uit de Heidemij. De Heidemij was ooit kampioen vernielen van natuurgebieden. Woeste gronden heetten ze vroeger. We doen te weinig met dat verleden. Hebben jullie daar bij Warmond nog wat woeste gronden voor ons? Dan kunnen we die, bouwend op een rijke traditie, naar de donder helpen!”

Een evaluatiegesprek

Het bureau kreeg de opdracht en heeft deze inmiddels uitgevoerd. Onlangs vond er op het gemeentehuis van Teylingen een evaluatiesessie plaats. Teylingen werd daarbij vertegenwoordigd door de heer Van de Water en het adviesbureau door de projectleider de heer Frits Beuker.

Van de Water: “goede morgen Frits! Lang niet gezien. Hoe gaat het ermee? ”

Beuker: “uitstekend! Net promotie gekregen en een nieuwe auto kunnen kopen, moet je hem zien?”

VdW: “Nee laten we maar meteen tot de kern van de zaak komen. Ik wil het met jouw over de Strengen hebben, dat jullie hebben ontwikkeld voor ons. Mijn belangrijkste probleem van toen is inmiddels opgelost. Die bak met geld heb ik mooi kunnen uitgeven, en met een schitterend resultaat! Ik ben onder de indruk. Jullie hebben het schitterend verwoest! Jullie zijn deze Heidemij-traditie nog niet verleerd.

FB. “Ja, we hebben zwaar materiaal ingezet van de firma Wagenbergen, een bedrijf dat ooit beroemd geworden in Dubai. Graven, dat kunnen ze! Wat een lawaai! Door halfzachte natuurfanaten op geitenwollen sokken werd er geklaagd dat de vogels massaal naar Koudenhoorn en verder vluchtten. Maar die begrepen niets van natuurontwikkeling.”

Beginnen met verwoesting

VdW: “Dat is hier intern ook vaak een probleem. Vooral de ouderen zitten nog helemaal vastgeroest in het concept “natuurbescherming”. Maar dat is zo negentientachtig of bijna negentienzeventig. Totaal uit de tijd! Effectieve natuurontwikkeling is gebaat bij een schone lei of, plat gezegd, ‘verwoesting’. Je moet altijd beginnen bij het nulpunt en dan ontwikkelen, ontwikkelen, ontwikkelen.

En wij, als ambtelijke organisatie: wij willen successen behalen. Onder leiding van McKinsey hebben wij een “continuous improvement strategy” ontwikkeld. Wat mensen wel eens vergeten, is dat “continuous improvement” pas echt aantrekkelijk wordt als er niets meer is. Daarom waren wij zo blij met jullie plannen en de inzet van zware machines. Hadden we de blauwborstjes niet effectief uit het gebied verdreven, dan zouden we die straks niet als biodiversiteits-succes kunnen opnemen in komende evaluaties. We verwachten de blauwborstjes weer in 2022 of 2023.”

FB: “Het was best een ingewikkelde puzzel met al die belangen aan tafel. Je had de hondenbezitters, de natuurliefhebbers, de zwemmers, de fietsers, de mensen met bewegingsbeperkingen…. Ik vind dat we dat best knap opgelost hebben.”

VdW: “Vinden wij ook. Vroeger was het veel te simpel: hondenverbod in de broedtijd. Dan is iedereen altijd ontevreden: hondenbezitters dat ze er vaak helemaal niet mogen komen, natuurliefhebbers dat de honden hun vogeltjes opjagen, zwemmers die hondendrollen tegenkomen. Nu hebben we een veel evenwichtigere oplossing, gekozen op basis van een verfijnde multi-stakeholder belangen- en cultuurscan. Heeft wel wat euro’s gekost, maar … ”

Schitterende hekken

FB: Technisch was het best ingewikkeld, maar nu hebben we een echt natuurgebied (honden verboden), een gebied met enige natuurwaarden (honden aan de lijn), een zwemgebied (honden verboden) en een prachtige hondenspeelweide met zwemmogelijkheden voor honden, niet voor mensen. Er was één probleem: de verbindingen zo aanleggen dat honden, zwemmers, rolstoelen en fietsers hun strandjes en speelweiden konden bereiken zonder de natuur te verstoren. Met de oplossing ben ik echt in mijn nopjes. Ik heb een broer die hekken aanlegt.

Trójstyk Granic (Polen/Rusland/Litouwen)

Hij heeft vroeger bij de grens tussen BRD en DDR gewerkt, maar die business is sinds 1990 voorbij. Hij was maar wat blij met het contract voor zeven km hek. Niet te geloven, zeven km op zo’n piepklein eilandje. Hier en daar lopen natuurpaden en hondenpaden parallel met zo’n mooi hek ertussen. Het geheel lijkt nu een beetje op de grens tussen Polen en de Russische enclave van Kaliningrad maar er zijn niet veel mensen die daarheen gaan om het te bekijken. Hier kan je het gewoon in de provincie Zuid-Holland zien.

Ongewenste natuuronwikkeling

VdW: Wij als opdrachtgever zijn dik tevreden. Wel hebben we nog één, vrij ernstig, probleem. De natuur ontwikkelt zich niet beleidsconform, hij ontstaat zomaar op de verkeerde plek. Ik zal u een voorbeeld geven. De ijsvogels hebben zich onlangs massaal gevestigd aan de oever van het honden-zwemstrand, een gebied dat wij niet voor de natuur hadden gereserveerd. Wat moeten we daarmee? Als we deze oever voor honden afsluiten, zijn de vogeltjeskijkers tevreden, maar hebben we oorlog met de hondenbezitters. Bovendien is het niet onze fout, maar …… ”

FB: “Wij kunnen ons goed voorstellen, dat u met die weinig beleidsconforme natuur in uw maag zit. Zullen wij eens een slim natuuronwikkelingbijsturingsplan in overleg met belangrijke stakeholders op de rails gaan zetten??”

VdW: Dank voor het aanbod. Maar helaas, het geld dat we van de provincie voor natuurontwikkeling hadden gekregen, is op. Ik ben bang dat de natuur het een keer zelf moet gaan doen.

___

P.S. Er zijn twee dingen die op waarheid gebaseerd zijn. Verantwoordelijk voor de natuurontwikkeling op de Strengen is de gemeente Teylingen en Arcadis heeft een rol gespeeld in de vorming van de plannen. De rest is fantasie.

P.S.2. De ontwikkelingen op de Strengen zijn best interessant en ik volg ze met belangstelling. Ik denk niet dat alle ontwikkelingen nodig waren, maar ik zie zeker ook positieve gevolgen, afgezien van die malle hekken.... Zie ook recente blogs over de Strengen (april 2021, oktober 2021).

Oeps!

Bij de fysio

Het was zo’n tien jaar geleden. Ik was weer eens bij de fysiotherapeut voor een of andere klacht. In de regel schreef zij oefeningen (met mooie namen als “de plank” en “de stofzuiger”) voor die geen enkel direct effect sorteerden, maar op een of andere manier wel ergens iets verbeterden. De klacht ging later ongemerkt vanzelf weg, zonder oefeningen. Daar zat ik dan weer tegenover de juf. Om iets te weten te komen van de achtergrond van mijn rugklachten, vroeg zij op indringende toon: hoe oud is jullie matras eigenlijk? Ik gaf een antwoord dat zo schokkend was dat ik het hier zeker niet herhaal. Mijn fysiotherapeut sputterde wat onduidelijke zinnen uit met woorden als “onverantwoord”, “had in die tijd al drie keer vervangen moeten zijn” en “kan je daar echt nog op liggen?”. Zij trok bleek weg. Ik vond dat ik iets moest doen, nu ik haar zo overstuur had gemaakt. “Zal ik een kopje koffie voor u zetten? Suiker en melk? Koekje erbij?”. “Nee”, zei ze, “het gaat wel weer over. Dit is niet de eerste keer dat me zoiets overkomt. Ik heb veel patiënten met Alzheimer en wat die zeggen ….”. Verder kwam ze niet. Ik moest maar weer eens op handen en knieën gaan staan en dan mijn linker knie naar mijn neus bewegen, of zoiets. Meestal snapte ik niets van zulke instructies. Ook deze keer niet.

Proefliggen bij Ikea

Niet lang daarna lagen Petra en ik naast elkaar bij Ikea op proefbedden met proefmatrassen, sommige hard, sommige zacht en sommige instelbaar voor twee aparte slapers. De vraag was ook nog of we er niet meteen een breder bed bij zouden kopen. Al gauw ontstond het idee het nu eens echt goed te doen, niet alleen een goed matras maar een super professioneel bed van meerdere duizend euro’s. Kortom, er ontstonden nu zoveel fantastische opties dat de besluitvorming heel ingewikkeld werd. We kochten uiteindelijk maar niets. Het probleem bleef op de agenda staan.

Inmiddels begon het bejaarde matras onvriendelijke trekjes te vertonen als licht uitstekende stalen veren waar je een beetje omheen moest gaan liggen. Tijd om de aankoop van een nieuw matras nu echt boven op de agenda te plaatsen.

Corona-tijden: de bestelling

Zo gezegd, zo gedaan, maar het waren nu ‘Corona-tijden’, geen mogelijkheid om even gezellig virussen te gaan in- en uitademen in de showroom van Ikea of een of andere beddengigant. Na wat internet-research vond Petra uit dat het door de Consumentenbond als best geteste matras een systematisch slechte beoordeling had bij consumenten, maar dat er een goed getest en bij de slapers in de smaak vallend alternatief was: een matras dat ontwikkeld was door een aantal slimme Delftse ingenieurs, dat heel veel mogelijkheden bezat om het harder en zachter te maken door het verwisselen en omkeren van de samenstellende schuimlagen, en dat je tot na 100 nachten proefslapen mocht terugsturen zonder extra kosten. Even naar de website van dit innovatieve bedrijfje, mobiele telefoon met ING-app bij de hand en gewoon een matras voor ons bestaande bed besteld. Het was niet goedkoop, maar er zaten toch geen risico’s aan.

Een minuut na de internetbestelling kwam er een e-mail, waaruit bleek dat het echt een leuk bedrijfje was dat door die slimme techneuten was opgezet. Er werd gevraagd om de bestelling en de factuur goed te bestuderen, met de waarschuwing daarbij dat het wel om slaapverwekkende materie ging. Haha! De levering zou wel tien dagen kunnen duren, werd ons medegedeeld.

Slapeloze nachten

Twee dagen later stond een vrachtauto van een ons onbekend transportbedrijf voor de deur en leverde een vrij kleine maar loodzware doos af. Met z’n twee sleepten we de doos naar de slaapkamer. Daarin zat onder hoge druk gecomprimeerd het opgerolde matras. Je moest alleen maar de plastic zak openknippen en toen begon het gevaarte zich vol te zuigen met lucht. Oude matras aan de kant, het nieuwe op het bed en beddengoed erop, klaar! Om half elf gingen we naar bed. Het matras voelde wel wat vreemd aan, maar het zou wel wennen. Na twintig minuten verliet ik het bed. Ik kon niet slapen, vooral door de productiechemicaliën die uit de schuimstoffen uitdampten. Ik ben in het logeerkamertjes gaan slapen. De volgende ochtend trof ik Petra naast het bed aan, op een oud matras aan met rood doorlopen ogen en geïrriteerde neus en keel. Zij had het een uur volgehouden. Ik was behoorlijk geïrriteerd. Waarom zeggen ze het er niet bij? Waarom zit er helemaal geen bijsluiter in het pak met instructies voor het in gebruik nemen?

Oeps!

Ik schreef aan het gezellige bedrijfje maar eens een e-mail met onze onaangename ervaringen en het verzoek om de ontbrekende bijsluiter. De volgende dag kwam er antwoord, persoonlijk gericht aan “Ha, Reinier…”. De tekst was van een Hollandse botheid, waar ik in andere landen wel eens naar terug verlang: “Ja, dat klopt. Er zitten nog chemicaliën in. Dat komt omdat de matras recht uit de fabriek komt. Is na twee dagen wel weer over.” Geen enkele poging tot excuses voor het ongemak. Wel zeiden ze de gebruiksaanwijzing bij te sluiten. Die zat er niet bij. Die zat in een tweede e-mail, met de vriendelijke tekst: “Oeps vergeten, Reinier. Hier is die dan.”

De uitwaseming van de kwalijke dampen duurde wel wat langer dan 48 uur. We hebben nog enige nachten naast ons bed geslapen, maar we zijn nu overgestapt. Misschien zou ik mijn fysiotherapeut een berichtje moeten sturen. Maar ik denk niet dat ze zich ons gesprek van tien jaar gelden nog herinnert.

(Ge)bed zonder end……

Hier zou het verhaal kunnen eindigen met een zin als: en ze sliepen nog lang en gelukkig. Nee dus. De dampen waren weg, maar ik vond het bed vooral te warm en ik vond het zich te goed aan mijn lichaam aanpassen. Soms leek het of ik in een kom met lauw brooddeeg lag. Ik wilde er weer vanaf. Petra vond het steeds prettiger liggen. Toch brachten we een bezoek aan Beter Bed, waar de eigenwijze verkoper beweerde dat matrassen helemaal niet te warm konden zijn en daarbij gewoon de informatie van hun eigen website tegensprak. Wel was hij bereid ons het allerduurste matras aan te smeren. Geen ruilmogelijkheid. Dan maar een Ikea-matras kopen en thuis iotproberen. Daarna konden we één van de matrassen terugsturen.

Proefliggen bij Ikea 2

Nederland zag er weer uit of Corona al uitgeroeid was. Duizenden mensen stroomden weer naar de meubelpleinen, tuincentra en Ikea. Daar lagen we dan weer op de verschillende pocketverenmatrassen met leuke Zweedse namen. Het werd de Hokkåsen, een matras met een extra laag stalen veren en uitgekiend schuim. Thuis bestelde ik het op de computer. Het kon gebracht worden met een vrachtwagen, twee tarieven: tot de voordeur of in de slaapkamer. Omdat ook dit matras in een handige rol zou worden geleverd, koos ik voor de voordeur.

Een paar dagen later stond de vrachtwagen voor de deur. Het was even schrikken: geen handig rolletje maar een ontilbaar matras dat je zelfs met twee mensen moeilijk de trap op krijgt. Ik vroeg de twee vriendelijke Spaans sprekende transportmedewerkers of ze het toch niet even wilden doen. Nee, het stond niet op de opdrachtbrief. Toch wilden ze het tegen betaling wel even doen: “geef maar wat je hart je zegt”, zeiden ze. Ik zocht en vond een briefje van 20 euro. Matras 2 stond op de kamer, waar we het, wijs geworden van eerdere ervaringen, vier dagen lieten staan.

Slapeloze nacht 2

Daarna was het tijd om het uit te proberen. Petra ging eerst naar bed en hield het iets meer dan twee uur uit. Ze vond het verschrikkelijk hard en kon nauwelijks slapen. Zij vluchtte naar de logeerkamer. Toen ging ik naar bed, naar het nieuwe matras. Bij Ikea dacht ik nog dat dit de juiste opvolger van ons vorige pocketverenmatras zou zijn, maar nu duurde het uren voor ik kon slapen. Het was of mijn botten door mijn huid staken. Overal deed het pijn. Nog vijf keer werd ik wakker. Gebroken stond ik de volgende ochtend op. Nee, dit onding moest weg. Zo snel mogelijk.

Lees de voorwaarden!

Dan maar de gezellige chatfunctie van de Ikea-website aangeklikt. Een computer vraagt vriendelijk: “wat kan ik voor je doen?”. Vele klikken later komt er een echte medewerkster, Cora, online, aan wie ik het probleem mocht uitleggen. Eerste reactie: “U kunt het terugsturen als het in de ongeopende verpakking zit.” Ik reageer verbijsterd. “Hoe kan ik een ongeopend matras dan uitproberen?”. Reactie: “U mag wel een ander matras kopen en dan nemen wij dit geopende exemplaar terug.” Wat een gezijk! Ik zoek op de Ikea-website het goedkoopste foam-matras. Dat zal ik dan bestellen, om het vervolgens op Marktplaats te zetten. “Zullen we dit meteen even regelen?”. “Nee ik moet even met mijn vrouw overleggen”.

Dat deed ik en een paar uur later ben ik weer gezellig aan het chatten met Freek aan wie ik alles opnieuw moest uitleggen, de vorige chat was onvindbaar. Dat was maar goed ook, want Freek kende de strenge voorwaarden niet en regelde een retourzending zonder dat ik een nieuw model moest kopen. De volgende dag stond er weer een vrachtwagen voor de deur. Nee, ze hadden geen opdracht om het van boven te halen. Een paar euro’s deden wonderen. Vijf minuten later reed matras 2 de straat uit. Wij slapen sindsdien met nog meer plezier op het -iets te warme – matras 1.

____

Een jaartje wel …

Corona

We leven al een jaar met Corona. Er is al veel over geschreven, over geklaagd, over gefilosofeerd, onzinnige betogen over geschreven, oppervlakkige diepzinnigheden te berde gebracht, gelogen en nodeloos interessant gedaan. Ik doe er maar niet aan mee.

CVA

Ook precies een jaar geleden, tijdens een korte wandeling naar de Albert Heijn in Warmond, deden mijn benen niet meer wat ik wilde en had ik moeite op het wandelpad te blijven. Toen ik ook niet meer goed kon typen, heb ik mij laten onderzoeken in het ziekenhuis. Ik kwam daar met een doos pillen en de diagnose CVA – in de volksmond een attaque – vandaan. Ik had pech gehad met die CVA en ongelooflijk geluk dat hij zo licht was. De problemen vielen mee. Ik kon een tijd niet meer autorijden en de strijkstok van mijn viool deed niet meer echt wat ik wilde.

Muziekles als fysiotherapie

Ook zonder die CVA was het een bijzonder jaar geworden, maar deze gebeurtenis versnelde het een en ander. Na mijn CVA besloot ik in plaats van fysiotherapie heel intensief vioolles te nemen. Ik was al spontaan begonnen de oude Ševčík-oefeningen voor streek en streekindeling uit de kast te halen. Via skype ging het verder met wekelijkse vioollessen van Mimi Mitchell. Voorlopig speelde de linkerhand daarbij geen rol van betekenis. Tenslotte deden wij zoveel aan elementaire strijkstokbeheersing dat mijn streek tenslotte beter werd dan voor de schade aan mijn hersenen. Veel meer dan een half uur les ging eigenlijk niet. Ik kon alles vrij goed, maar ik werd er doodmoe van, waarschijnlijk omdat ik met grote voortvarendheid nieuwe hersenverbindingen aan het leggen was.

Hobby-tijd

Zo werd voor mij de Coronatijd tegelijkertijd een periode van herstel en van omschakeling naar een nieuw leven. Ik had een tijd lang de energie niet om veel te werken. Bovendien leverde Corona steeds meer beperkingen op voor bijeenkomsten en reizen. Ik werd met grote kracht het gepensioneerdenbestaan in gezogen en ik bood, eigenlijk tot mijn eigen verbazing, weinig weerstand.

Mijn leven ging steeds meer uit vrije tijd bestaan, gevuld met een redelijk aantal tijdrovende hobby’s. In de eerste plaats was en is dat muziek. De Skype-vioollessen werden gelukkig weer echte vioollessen. Elke week rijd ik voor vioolles naar Amsterdam op een neer. Ik geniet met volle teugen van fantasieën van Telemann voor viool-solo zonder bas. Hier en daar bijna onspeelbaar moeilijk, maar ongelooflijk mooi. Elke keer als ik een stapje verder kom, voelt het als een overwinning.

Natuur en fotografie

Mijn internationale fietstochten zijn, vooral ook door Corona, in de wacht gezet. Er staat zeker nog een derde fietstocht in Polen op het programma. Ik studeer elke dag via twee apps de Poolse taal en lees Harry Potter in het Pools. Het blijft een onmogelijk moeilijke taal, maar heel goed als je je hersencellen niet wil laten afsterven.

Naast muziek en taal is er nog de veldbiologie. Helaas gaan de excursies van de vogelwerkgroep van de KNNV Leiden al een tijd niet door en beperken zich de excursies tot af en toe met z’n tweeën ijsvogels gaan kijken en ook heel vaak alleen naar de vele gebiedjes in de omgeving. Dat is heel goed te combineren met fotograferen, hobby nummer vier. Mijn kasten puilen uit van gewone objectieven, macro-, tele- en groothoekobjectiven, statieven, crop- en full-frame- camera’s en mijn harde schijf staat vol met tienduizenden foto’s. Af en toe lukt er wel eens één.

Tja, wat moeten we zeggen over dit jaar? Natuurlijk heb ik (net zoals bijna ieder ander) veel gemist, maar daar ga ik niet te veel over klagen. Ik ga ook niet beweren dat ik er veel aan gehad heb of veel van geleerd. Veel mensen schijnen er behoefte aan te hebben alle ellende die hun overkomt zin te geven. Ik niet: shit is en blijft shit. Als er straks weer iets meer kan, zal ik vooral blij zijn weer te kunnen reizen en zwerven door rare landen. Het werk mis ik, afgezien van reizen naar interessante plekken en ontmoetingen met bijzondere mensen, helemaal niet. Dat is voorbij.

____

Twaalf gedachten over Corona

Ooit gebruikte ik in mijn vroegere academische onderzoek een simpel modelletje (ontleend aan de toenmalige bedrijfskundige De Leeuw) dat het besturen van een organisatie (of een land) vrijwel gelijk stelt aan het besturen van een auto of een andere ingewikkelde machine. Wil je dit goed doen, dan moet je weten waar je heen wilt (of wat je met een machine wilt maken), je moet over voldoende mogelijkheden voor ingrepen beschikken en je moet een betrouwbaar model hebben van het gedrag van je auto of machine, hoe het op verschillende ingrepen reageert. Tijdens het sturen moet je op tijd informatie hebben over hoe het ding echt reageert en dan kan je bijsturen.
Bij de Corona-situatie is aan geen enkele voorwaarde voor effectieve besturing voldaan. Ten eerste hebben we geen goed model: je zou moeten weten hoe de besmettingen werkelijk plaatsvinden onder welke omstandigheden en waar door welke mensen, etc. Natuurlijk is er wel contactonderzoek en weten we meer dan een jaar geleden maar het beeld blijft onvolledig. Ook moet je een goed beeld hebben van de invloed van vaccinatie van verschillende bevolkingsgroepen en het tempo daarvan. Ten tweede is er een gebrek aan echt effectieve maatregelen. De beschikbare maatregelen werken niet echt goed en de echt effectieve maatregelen kunnen principieel of praktisch niet.
Er is een scala van maatregelen die ingezet kunnen worden: van het sluiten van cafés, winkels en musea tot het stimuleren van thuiswerken en – nog niet ingezet in Nederland – het verbieden van wandelingetjes. De maatregel, die tenslotte de andere maatregelen overbodig moet maken, is vaccinatie. De beste maatregelen zijn preventief. Ze verhinderen de verspreiding van het virus. Het vervelende van dit soort maatregelen is dat je beter kunt zien wat het gevolg is als je ze niet neemt (maar dan is het te laat) dan als je ze wel neemt.
De meeste maatregelen worden al een tijd ingezet en leiden tot onvoldoende resultaten. Er wordt bijgestuurd. De winkels waar toch al niet meer dan tien gemondkapte burgers naar binnen mochten, worden gesloten. Scholen gaan nog verder dicht etc.
Als een maatregel niet werkt, zijn er drie mogelijke oorzaken.
- Het is een slechte maatregel, die niet werkt hoe intensief je hem ook inzet.
- Het is in principe een goede maatregel, maar hij moet sterker worden ingezet, bijvoorbeeld meer winkels dicht, ook afhaalrestaurants sluiten, etc.
- Het is een goede maatregel, maar de mensen volgen hem niet op. Mondkapjes zijn verplicht maar de mensen doen hem niet of verkeerd op in de supermarkt of de trein. Anderhalve meter is de norm, maar als het druk is, trekken veel mensen zich er niets van aan.
Er wordt nu vooral gekozen voor de tweede mogelijkheid: het nog rigoureuzer inzetten van dezelfde maatregelenbundel. Dat is politiek begrijpelijk, want zoveel mogelijkheden zijn er niet. Dus avondklok, nog meer winkels dicht, ook al zou het beter handhaven van bestaande maatregelen, de derde mogelijkheid, misschien meer opleveren.
Het is wel triest dat op die manier alleen Amazon nog winst maakt en voor heel veel kleinere winkels binnenkort een faillissement dreigt. Maar ik krijg de indruk dat niemand een goed idee heeft van de echte besmettingskansen in kleine winkels die zich wel keurig aan de regels hebben gehouden. Het is niet ondenkbaar dat het virus zich ook bij maximale inzet van alle nu beschikbare maatregelen nog verder zal verspreiden. Het is politiek niet aantrekkelijk om dit toe te geven.
Het is niet ondenkbaar dat sommige maatregelen averechts zullen werken, zeker als ze er toe zullen leiden dat steeds meer mensen binnen zitten. Er zijn veel aanwijzingen dat de meeste besmettingen eerder binnen plaatsvinden dan in het park. Ook lijken musea en concerten van klassieke muziek (met een uitgedunde zaal) geen zwaartepunten. Toch staan museumbezoek en concerten weer op de zwarte lijst.
Zou je echt invloed willen hebben op het verloop van de pandemie, dan moet je weten wat er zoal thuis bij de mensen gebeurt en je zou hun gedrag tot in detail moeten kunnen beïnvloeden. Dat kan in Nederland niet. In China kan het iets beter en in landen als Spanje en Frankrijk gaat men als iets verder dan in Nederland, zonder veel succes overigens.
In het naïeve De Leeuw-model van besturing staat dat de bestuurder een doel moet hebben. Pas dan kan die bijsturen. Maar dat is hier wel erg lastig. Ook al zou je een perfect model hebben van hoe Corona zich verspreidt en over een effectieve maatregelenbundel beschikken, dan nog is het nog niet duidelijk, wat er gedaan zou moeten worden. Het huidige beleid gaat van een slordige stapel deels tegenstrijdige doelstellingen uit. Zou je het wel helder formuleren, dan heb je de keus uit tenminste de volgende mogelijkheden:
- Bezettingsgraad IC-plaatsen door Coronapatiënten
  Ervoor zorgen dat de bezetting van de ziekenhuizen, met name de IC-afdelingen, niet uit de hand loopt op een manier dat er een keuze gemaakt moet worden tussen wie wel en wie niet opnemen en dat de reguliere gezondheidszorg sterk in het gedrang komt. Dit leek de oorspronkelijke doelstelling: flattening the curve.
- Het aantal Coronadoden per week
  Het aantal slachtoffers naar het minimum terugbrengen. Dit lijkt op de eerste mogelijkheid, maar is het niet. Het begrip Corona-dode is problematisch. Er lijkt wel te worden vergeten dat iedereen eens dood gaat, meestal tenslotte aan iets als een longontsteking en nu vaker door Corona. Toen mijn vader overleed, wilde ik weten aan welke ziekte precies. Het verpleeghuis gaf mij een duidelijk antwoord: “aan ouderdom”.
- Aantal verloren levensjaren per week
  Nog niet duidelijk in discussie, maar zeker een mogelijkheid: het aantal door Coronadoden verloren levensjaren tot het minimum terugbrengen. Een dode van 85 jaar (5 of 10 jaar verloren) telt dan een stuk minder dan een dode van 30 (60 tot 65 jaar verloren). In Noorwegen zijn er in een verpleegtehuis veel stokoude mensen overleden na vaccinatie, maar het waren al terminale patiënten. Wie komt er op het krankzinnige idee terminale patiënten te vaccineren?
- Aantal besmettingen per week Ervoor zorgen dat de overdracht minimaal is. Dit heeft vooral gevolgen voor de vaccinatiestrategie: relatief jonge mensen met veel contacten in het werk en privé zouden vóór de bejaarden aan de beurt moeten komen. Doelgroepen zijn bijvoorbeeld: leraren, winkelpersoneel, postbezorgers.
- Overige schade aan de samenleving. Hier bevinden we ons op glad ijs. In ieder geval is het slecht verdedigbaar alleen economische schade op de korte termijn te rekenen en daarmee het virus vrij baan te geven. Toch is het gerechtvaardigd de (sociaal-)economische schade door de Corona-maatregelen mee te rekenen, niet alleen bijvoorbeeld de schade aan hele sectoren (zoals de cultuursector), maar ook de economische gevolgen voor mensen die hun geld met straathandel (vooral in de derde wereld) verdienen. Hoeveel indirecte doden vallen er door Corona-bestrijding? Zouden we het willen weten?
Het is duidelijk dat de politiek niet in staat is om duidelijk voor één van deze doelstellingen te kiezen. Het huidige beleid is een onduidelijk mengsel. Dat kan ook nauwelijks anders. Welke doelstelling domineert, is de uitkomst van een belangenstrijd op de achtergrond.
Het is nog even wachten totdat iedereen (die dan nog leeft) antistoffen heeft ontwikkeld, gedeeltelijk door de ziekte gewoon te krijgen en gedeeltelijk door vaccinatie. En dan weten we waarschijnlijk nog steeds niet heel goed welke maatregelen gewerkt hebben.

De gemakkelijk uitvoerbare maatregelen hebben waarschijnlijk weinig effect. Echt effectieve maatregelen zijn praktisch onmogelijk.

Naschrift april 2021

De beslissing om het gebruik van vaccins met bijwerkingen te pauzeren is onzinnig en onverantwoordelijk. Hoe droevig de slachtoffers van de bijwerkingen ook zijn, niet vaccineren heeft zeker veel meer doden als gevolg.
Het doel van elke strategie zou op zijn minst moeten zijn de pandemie te verkorten. Korter wordt hij uitsluitend als er meer mensen immuun worden. Immuun kan je op twee manieren worden:
- door de ziekte te krijgen
- of door gevaccineerd te worden.
Zijn er geen of te weinig vaccins beschikbaar, dan moet het doel van het beleid helaas zijn, zo veel mogelijk mensen binnen de draagkracht van de gezondheidszorg te besmetten, niet zo weinig mogelijk. Het lijkt erop of dit ook daadwerkelijk het geval was in de eerste maanden van 2021.
Natuurlijk is het veel beter als iedereen zo snel mogelijk gevaccineerd is. Maar het blijft een keuze: óf vaccineren, óf mensen het laten krijgen. Het moet duidelijk zijn dat snel veel vaccineren de absolute voorkeur moet hebben, zonder te grote reserves over zeldzame bijwerkingen.
Lock-downs zonder snelle vaccinatie zijn de basis van een horror-scenario.

Naschrift juli 2021

Er zijn genoeg vaccins beschikbaar. Er moet gewoon snel geprikt worden. Er is geen reden om nodeloos mensen te besmetten in deze situatie.
De beslissing om grote slecht geventileerde disco’s te openen en te vertrouwen op volkomen onbetrouwbare toegangscontroles is een fout zonder weerga. Dit is een uitlokken van een totaal onnodige onbeheersbare besmettingsgolf die zeker te voorzien was. De kreet “dansen met Janssen” laat totale incompetentie zien. Nadat het fout is gegaan geen fouten toegeven getuigt van ongelooflijke arrogantie.
Hoe stuur je een demissionair kabinet naar huis?

Naschrift november 2021

Het laatste punt van juli 2021 blijft actueel. Hoe stuur je zo’n stel klunzen naar huis? Terwijl iedereen weet dat de dominante factor het te hoge aantal ongevaccineerden is, wordt de oplossing gezocht in mondkapjes en zelfs in een derde prik. Er wordt gedaan alsof je het probleem dat mensen een eerste prik weigeren kunt oplossen door een derde prik aan te bieden.
De ontwikkeling op dit moment is toch vooral gunstig te noemen. Een gigantische golf van besmettingen betekent ook een gigantische toename van de resistentie tegen het virus in het Nederlandse volk.
Vervelend is alleen dat de ziekenhuizen de nieuwe golf IC-patiënten niet aan kunnen. Maar die golf is in de allereerste plaats het gevolg van te veel ongevaccineerden. De keus is duidelijk: vaccinatie versnellen (door een verplichting bij voorkeur) of capaciteit uitbreiden. Een andere mogelijkheid is er niet.
Wat ik in mijn oorspronkelijke blog nog niet kon bespreken, is het aantal besmettingen van gevaccineerden (die soms wel corona krijgen, maar in de regel minder gevaarlijk). Veel gevaccineerden dragen het bij zich en zijn zo vooral een risico voor ongevaccineerden. De belangrijkste reden om aan contactbeperking en het dragen van mondkapjes te doen, is het beschermen van ongevaccineerden. Dus een groot deel van het mondkapjescircus is bedoeld om de mensen die het probleem veroorzaken (en de samenleving miljarden euro’s kosten) te beschermen!
Het is amusant (eigenlijk om je dood te ergeren) hoe de politiek met een exponentiële groei, die tenslotte bij de nadering van een plafond uitdooft,
De politiek greep in rond 21 november. Logisch was het geweest het begin oktober te doen of helemaal niet.

niet kan omgaan. Wanneer de groei op een laag niveau maar met een hoge groeisnelheid begint, wordt er nog niet ingegrepen. Dan gaat het opeens razend snel. En als de maximale groei al achter de rug is, grijpt de politiek in op het moment dat het plafond bereikt wordt. Politiek gunstig is natuurlijk dat daarna in ieder geval de curve weer naar beneden gaat. De beleidsmakers kunnen dan de afname zien als hun bewijs dat hun stompzinnige beleid werkt, maar die afname was zonder beleid even sterk geweest.

Naschrift januari 2022

De kerst-lockdown was waarschijnlijk niet echt nodig geweest. Die golf ging vanzelf weer over, ook zonder maatregelen.
Interessant in de reactie van Nederland op de o-micron variant. Nu neemt Nederland eens maatregelen die verder gaan dan van welk land ter wereld ook. Er zijn heel veel vraagtekens bij te plaatsen. In het Verenigd Koninkrijk nam men bijna geen maatregelen en rezen de besmettingen de pan uit, maar ze zijn nu weer op de terugweg. Ik heb geen argumenten gehoord, waarom dit in Nederland niet precies zo zou gebeuren. Ik voorspel nu (op basis van de grafieken hieronder) dat het ook bij ons binnen 10 dagen gaat afnemen. De Nederlandse maatregelen hebben waarschijnlijk nauwelijks effect. De schade aan de samenleving is groot. Maar ook dit houden we nog wel een paar weken vol.
Nederland heeft een interessant politiek systeem. In onze traditie van polderen gaat het in de eerste plaats om het vinden van oplossing waar iedere belangengroep een beetje voordeel uit kan halen. Belangengroepen die ondervertegenwoordigd zijn, zoals de kunstensector, hebben geen invloed. Wij lossen op die manier een aantal gekoppelde problemen van een aantal geselecteerde belangengroepen op. Dit is natuurlijk iets anders dan het oplossen van een gemeenschappelijk probleem. Dat wordt pijnlijk zichtbaar in ons Coronabeleid.
Het modelletje van De Leeuw, dat ik in mijn oorspronkelijke blog gebruikte, veronderstelt een gemeenschappelijk doel, maar in de Nederlandse situatie is dat er vaak niet eenduidig. Dan wordt de vraag naar voorwaarden voor effectieve besturing wel erg academisch. De vraag is dan minder naar hoe wij kunnen sturen en meer naar waar wij eigenlijk heen willen.

P.S. Even voor alle duidelijkheid: ik kan geen enkele sympathie opbrengen voor domme en gevaarlijke pandemie-ontkenners, aanhangers van vreemde samenzweringstheorieën of tegenstanders van vaccinatie.

IJsvogels en bulldozers

Het ijsvogelplekje

Afgelopen week vrijdag had ik mijn collega-vogelaar Arthur uitgenodigd om eens een kijkje te nemen op de Strengen en vooral om daar de ijsvogeltjes te zoeken om op de camera vast te leggen. We liepen van ons huis in minder dan een kwartier naar dit prachtige plekje aan het water vlakbij de molen. Het duurde niet lang of het eerste ijsvogeltje ging, zoals altijd, op één van de dode takken aan de overkant zitten. Vanaf dat uitkijkpunt kan hij zo het water in duiken om een visje te bemachtigen.

Dat hebben we ze al vaak zien doen. De ijsvogel vloog weer door naar een andere plek, misschien wel op Koudenhoorn of misschien ook wel dichterbij aan onze kant, waar je ze wel af en toe kunt horen maar nooit zien. We besloten maar eens weg te gaan. Er vloog op dat moment nog één ijsvogeltje van rechts naar links over het water. Zijn oranjebruine borst vormde een contrast met het grijze water en de grijze lucht.

Een prachtig rondje

We liepen nog even het bekende rondje over dit eiland. Aan de linkerkant vooral riet en wilgen, aan de rechterkant heel veel struiken, boompjes en ook dode bomen.

Niet lang geleden zag ik er blauwborstjes. Een prachtig gebied, waar de natuur de vrije hand heeft. Niets is hier gepland (dachten we toen nog), alles is hier spontaan. Opvallend waren nu de prachtige rode bessen, waarschijnlijk meidoorn. Na dit pad ter linkerzijde van de brug bij de molen kom je bij het strandje waar in de zomer veel gezwommen en gezond wordt. Echte sportievelingen zie je er nog wel zwemmen, soms met opblaasbaar oranje kussen achter zich aan als waarschuwingsboei. Voorbij het strand namen we het pad aan de rechterkant van het eiland.

Aan de linkerkant veel riet, groot hoefblad en wilgen, aan de rechterkant een prachtig bos waar heel veel bomen, ooit omgewaaid, vooral horizontaal groeien. Hier zag ik laatst nog staartmeesjes en een enkele bonte specht. In de zomer stikt het van allerlei zangvogels zoals zwartkop en zanglijster. Ook zat er deze zomer een grauwe vliegenvanger.

Snel hadden we het hele rondje gelopen – het is eigenlijk een heel klein gebiedje – en we wierpen nog een laatste blik op onze ijsvogelplek. We hoorden er één maar zagen hem niet. Dat gold zeker ook voor de uiterst luidruchtige Cetti-zanger die zich niet ver van ons in het riet verstopt had.

Op de terugweg spraken we nog met iemand die niet allen kramsvogels had gezien maar zelfs ook een bladkoning. Die zouden we de volgende keer maar moeten zien.

Wel even schrikken …

Waar deze havik zat, is nu alles verdwenen

Op maandag kreeg ik een verontrustend berichtje op WhatsApp van Renée (“gepassioneerd vogelaarster” staat in haar profiel), dat een groot stuk van de Strengen kapot was gemaakt. Ik ging zelf maar eens kijken. Ik wist dat er plannen waren om hier en daar op de Strengen waterplassen aan te leggen. Dit zou daarvan de voorbereiding zijn. Wat ik aantrof, was om te huilen. Waar ik in het voorjaar blauwborstjes zag, waar onlangs een havik bovenin een oude boom zat en waar de vuurrode bessen aan de struiken zaten, zag ik een bruingrijze vlakte met diepe sporen van zware voertuigen. Vrijwel alle begroeiing was verwijderd. Een van de mooiste plekjes in mijn omgeving was volledig verwoest.

Als alles volgens plan verloopt, komen hier een aantal waterplasjes. Het zou best kunnen dat daar mooie natuur zal ontstaan. Wie weet, fotograferen wij volgend jaar daar de roerdompen, bijzondere futen of lepelaars. Tot die tijd zal ik het mooie ruige gebiedje missen.

Voor een presentatie over de mooie Strengen, voordat de bulldozers kwamen, zie deze pagina.

Ik wond me in januari 2018 al op over de waanzinnige ontwikkelingsplannen van de gemeente Teylingen en de provincie Zuid Holland. Zie bijvoorbeeld deze blog over "beleidshallucinaties".

P.S.

De Strengen is een laatste overblijfsel van de Zuidrand van de voor een groot deel afgegraven Zwanburger polder, net zoals Koudenhoorn. Koudenhoorn was eerst een weinig aantrekkelijke ruige vlakte. Een gedeelte werd recreatiegebied en in een ander gedeelte werd ‘natuur’ ontwikkeld. Het prachtige water dat door het Oostelijke deel van Koudenhoorn loopt, is gewoon achter de tekentafel verzonnen. Op een bankje aan de oever van dat water zit ik soms uren lang te kijken naar prachtige ijsvogels. Je zou kunnen zeggen dat een deel van de Strengen tot nu toe nog niet ‘ontwikkeld’ was. Er groeide van alles en er vlogen de meest bijzondere vogels. Dit deel was spontaan ontstaan. Dat was natuurlijk niet de bedoeling van de ambtenaren en ingenieurs. Het wordt nu door geplande ‘natuur’ vervangen. Wie weet, wordt het mooi. Voor de ontwikkeling van het Joppe en de daaraan grenzende gebieden zie deze presentatie.