Die Romantik des Autoreisezuges

Reisegenuss in der Bahn

Schöne Zeiten waren das. ICEs gab es noch nicht. Langsam fuhren Loreley-Express und TEE Rheingold über die kurvigen Schienen am linken Rheinufer zwischen Koblenz und Mainz.

Mit dem Loreley -express in die Schweiz (März 1967 – auf dem Weg zu meinem Vater)

Im Bordrestaurant, mit einem Glas Wein in der Hand, sah man auf der anderen Seite des Rheins die Loreley. Oder man fuhr am Abend mit dem Autoreisezug in Richtung Italien oder Österreich. Leckeres Abendessen bei Sonnenuntergang, mit dem Auto irgendwo hinter dem langen Zug und mit einem bequemen Bett im luxioriösen Abteil des Schafwagens.

Das gibt es  auch heute noch …

Vor 21 Jahren sind wir mit dem DB Autoreisezug nach Villach gefahren. Hier Hans und Saski bei Ankunft in Villach (1998)

Aber das kann man auch heute noch. Zumindest dachten wir das, als wir unsere Pläne für einen romantischen Start in unseren Urlaub in Österreich und Ungarn entwickelten. Eine Einzelfahrkarte Düsseldorf-Villach kostet zwar €819,60 aber dafür bekommt man auch was! Ein eigenes Abteil in einem richtigen Schlafwagen, herrliches Abendessen für zwei Personen und, vor der Ankuft in Villach, ein sogenanntes “Schlemmerfrühstück”. Nicht billig, aber wenn man so etwas macht, muss man es richtig machen, war unser Gedanke.

 

Unsere Vorfreude hat nicht sehr lange gedauert. Bereits viele Tage vor der Abreise waren unsere romantischen Gefühle auf einen Schlag verschwunden als eine E-Mail mit dem folgenden Text eintraf:

Ankunft des DB Autoschlafzuges, Villach 1998

“Leider ist es aus betrieblichen Gründen nicht möglich, in dem von Ihnen gebuchten Zug unser BordRestaurant mitzuführen. Deswegen müssen wir Ihre Buchung für das Abendessen an Bord stornieren.”

Es war uns nicht klar, was unter „betrieblichen Gründen“ zu verstehen wäre, aber es wurde deutlich, dass wir bei einer nicht sehr zuverlässigen Firma gebucht hatten.

Kundenbeurteilung 1,6: Never Ever

Aus näheren Recherchen lernten wir, dass der Autoschlafzug Düsseldorf-Villach von der Deutschen Bahn nicht mehr ohne Verlust betrieben werden konnte und dann von einem wenig soliden Unternehmen, Train4You, das unter der Marke Urlaubsexpress operiert, übernommen wurde.

Die Kundenbeurteilungen, die ich im Internet gefunden habe, zeigen ganz klar, dass die Stornierung des Speisewagens sich nahtlos fügt in den umfangreichen Katalog katastrophaler Erfahrungen, die von vielen Reisenden rapportiert wurden. Unter Überschriften wie Never-never again, Avoid, Never ever und Very Bad fand ich Meldungen über total veraltetes Zugmaterial, kaputte Toiletten, fehlende Wagen, schmutzige Betten, ungenießbares Frühstück, Autoschäden, unerträgliche Temperaturen und stundenlange Verspätungen. 69% der Beurteilungen auf Trustpilot waren in der Kategorie “bad”. Auf Google schien der Urlaubsexpress eine Durchschittsbeurteilung von 1,6 von 10 zu haben. Das Zugreisebüro “Treinreiswinkel” in Leiden wollte die Zugreisen von Urlaubsexpress wegen der mangelnden Qualität nicht länger verkaufen.

Warum sollte ich für diese Reise 800 Euro zahlen? Meine Entscheidung war, die Reise zu stornieren. Einen Tag mehr fahren, ist kein großes Problem und für weniger als € 100 bekommen wir ein gutes Hotel für eine Nacht. Ich schrieb eine E-Mail an Tran4You mit der Bitte um Stornierung und sofortige Rückzahlung des Reisebetrages, wozu der Anbieter aufgrund der rechtlichen Bestimmungen im Kundenvertrag verpflichtet war. Es kam keine Reaktion. Wir haben dann beschlossen, trotzdem das Risiko einzugehen und ich habe eine E-Mail geschickt, in der ich meine Stornierung stornierte. Auf diese E-Mail kam innerhalb von 10 Minuten eine Reaktion: Train4You freute sich auf meine Entscheidung und sie garantierten, dass im Zug auf jeden Fall Getränke und Speisen erhältlich sein würden.

Nahrungsmittelhilfe in Düsseldorf

Bahnhofsrestaurant statt Speisewagen

Am 28. Juli sind wir, mit extra Essen und Trinken an Bord, aus Leiden losgefahren. Die Autoreise nach Düsseldorf, mit einer kurzen Pause knapp vor der deutschen Grenze, ist ohne Problem verlaufen und rechtzeitig erreichten wir den Autozugterminal Düsseldorf. Ich konnte ohne zu warten unmittelbar auf den Zug fahren. Wir hatten viel Zeit, die wie für ein gutes Essen im Düsseldorfer Hauptbahnhof verwenden konnten.

Nach dem Essen kam der Zug im Bahnhof an und wir durften einsteigen. Unvorstellbar, solche alte Zugausrüstung hatte ich schon sehr lange nicht mehr gesehen: Wagen, die man normalerweise nur noch verrostet auf verlassenen Rangiergeländen sieht, sind hier noch im Einsatz!

Der fahrende Schrott vom Urlaubsexpress

Die Tür unseres Schlafwagens war nicht leicht zu öffnen, aber mit viel Gewalt gelang es einem Mitreisenden doch. Unser Abteil war nicht schlecht, eine echte altmodische Schlafkabine mit maximal drei Betten und einem eigenen kleinen Waschbecken.

Schnell lernten wir unsere Nachbarn kennen, ein älteres englisches Ehepaar. Sie versuchten ihre Enttäuschung, dass es kein Zugrestaurant gab, zu verkraften. Sie hätten sich riesig über ein romantisches Abendessen am Rhein gefreut. Anscheinend hatten sie keine E-mail empfangen. So konnten wir unsere erste gute Tat an diesem Tag erbringen. Wir stellten unseren Nachbarn unsere Brötchen und unsere Käse zur Verfügung, so dass sie nicht hungern mussten.

Trotz allem: Romantik am Rhein

De versprochene Getränke- und Snacksservice kam den ganzend Abend nicht vorbei, aber glücklicherweise hatten wir unser eigenes Bier und unsere eigenen Snacks mitgenommen.

Während wir in unserem privaten Abteil saßen, genossen wir das altmodische Reisen: am Rhein entlang mit Blick auf den Fluss, die Schlösser und die Weinberge. Für einige Momente kehrte das gute Gefühl des langsamen Reisens zurück aus einer Zeit, in der noch keine ICEs zwischen Köln und Frankfurt am Rhein vorbei rasten.

Defekte Toiletten, ungenießbarer Kaffee

Zum vereinbarten Zeitpunkt kam unser äußerst freundlicher und hilfsbereite Steward, um unsere Betten für die Nacht vorzubereiten. Dann fing die lange Nacht an, in der unser Zug über die deutschen und österreichischen Gleise rasselte. An einem Punkt, wahrscheinlich bei München, hielt der Zug stundenlang an. Als es Morgen wurde, waren mittlerweile drei der vier Toiletten in der Nähe von unserem Abteil defekt. Die vierte Toilette war  unbeschreiblich dreckig und dort fehlten Papier und Seife.

Weil der Restaurantwagen noch immer fehlte, wurde das “Schlemmerfrühstück” im Abteil serviert: ein Karton mit trockenen Bröttchen und kleinen Portionen Butter, Käse und Marmelade, ergänzt durch ein warmes und braunes Getränk, das wahrscheinlich Kaffee war, obwohl man das weder riechen noch schmecken konnte.

Dieses Frühstück hatte € 14,90 pro Person gekostet.

Urlaub!

Ankunft in Villach

Der Zug traf rechtzeitig in Villach an. Es dauerte einige Zeit, bevor ich das Auto vom Zug hinunter fahren konnte, aber dann konnte der Urlaub wirklich anfangen. Es war trotz der Schwierigkeiten schön, dass wir diese lange Strecke nicht selbst fahren mussten. Es war keine romantische aber sicherlich eine interessante Erfahrung.

Es wurde ein schöner Urlaub.

Kundenmanagement

Nach dem Urlaub habe ich Train4You eine E-Mail mit meinen Beschwerden geschickt. Ich bekam die folgende Antwort:

Sehr geehrter Herr de Man,
vielen Dank für Ihre Nachricht.
Wir haben diese zur Bearbeitung an unser Kundenmanagement weiter geleitet. Sie werden von dort so schnell wie möglich benachrichtigt.

Das wird sicherlich nie passieren.

Meine E-Mail an Tran4You steht auf:
https://www.trustpilot.com/review/www.urlaubs-express.de

Mit herzlichem Dank an Annette Krapp, die so freundlich war, Korrekturen in meiner Übersetzung aus dem ursprünglichen niederländischen Text vorzuschlagen.

Fietsen in Polen

Inleiding

Vorig jaar ben ik voor het eerst in Polen gaan fietsen. Ik heb toen genoten van de rust, de mooie natuur en de gastvrijheid in de ‘agroturystyka’s’. Het was wel een beetje een eenzame tocht zonder de gezelligheid van bijvoorbeeld Schotse hostels or Ierse kroegen.

Ik was eigenlijk niet van plan nog eens te gaan, maar ik was inmiddels mijn Pools weer wat aan het ophalen, een taal waarmee ik in de late jaren 70 was begonnen. Dit jaar ben ik ook naar Polen gegaan om zo veel mogelijk Pools te praten. Het was een succes. Ik had veel leuker contact met de mensen daar.

De route

Ik heb de tocht van vorig jaar voortgezet. Vorig jaar was ik vanaf Bydgoszcz naar het Noordoosten gefietst. Vervolgens had ik de Oostelijke Poolse fietsroute – wschodni szlak rowerowy of ‘Green Velo’ – gevolgd en was daarbij op een bepaald moment afgeslagen naar Łomża alvorens de trein naar Warszawa te nemen. Dit jaar begon ik in Białystok, niet ver van het punt waar ik afgeslagen was aan het vervolg van de ‘Green Velo’, een route die voor een groot deel heel dicht langs de grenzen met Wit Rusland en de Oekraïne loopt. De route loopt door en langs prachtige natuurgebieden zoals de oerbossen van Białowieża, de rivierlandschappen van de Bug en meer in het Zuiden het heuvelland ten Noorden van de Karpaten. Dit jaar stonden ook interessante steden op het programma zoals Chełm, Zamość, Przemyśl en Rzeszów.Het grootste gedeelte van deze route is heel vlak. Pas in de buurt van Przemyśl beginnen gedeelten met vaak heel steile beklimmingen en afdalingen. De totale route was iets minder dan 1000 km dit jaar. Praktische informatie over het fietsen in Polen heb ik op een andere pagina samengevat: Fietsen in Polen.

Verhaaltjes

Net als vorig jaar zie ik af van een letterlijk verslag. Niets is saaier dan de vakantieverslagen die op internet te vinden zijn. In plaats daarvan heb ik een paar verhaaltjes geschreven over bijzondere gebeurtenissen en ervaringen.

  1. Fietsen in Polen
  2. Orthodoxe kerken in het Oosten
  3. Verdacht aan de buitengrens van de EU
  4. De Poolse taal in de praktijk
  5. Vogels onderweg
  6. Weerzien na 42 jaar
  7. De periferie van Europa

Voor foto’s ga naar mijn foto-site inloggen met ID=gast PW=opbezoek

Voor mijn verhalen uit 2018 zie deze pagina.

Orthodoxe kerken aan de grens

Klasztor św. Onufrego

Op de ochtend van 9 juni – Pinksteren – kom ik bij het orthodoxe klooster van de heilige Onofrio aan, een prachtig complex met klooster, kerk, tuin en nog een kleine kapel een paar honderd meter van de rivier de Bug. Aan de overkant van de Bug begint Wit Rusland. Op een bord bij de poort van het kloosterterrein staat dat ik gepast gekleed moet zijn. Ik verkleed mij en loop dan naar de kerk, waar een dienst aan de gang is. Er staan ook buiten mensen de dienst te volgen. Uit luidsprekers klinken de veel te laag geïntoneerde orthodoxe misgezangen. Ik hoor er iets in van de ellende van het aardse bestaan en de zekerheid dat het nooit iets zal worden, maar die interpretatie is waarschijnlijk grote onzin.

Bij Klasztor św. Onufrego

Hier aan de Wit Russiche grens en verderop aan de Oekraïense  grens heb ik heel veel orthodoxe kerken gezien, soms ook heel mooie oude houten kerken uit de zeventiende en achttiende eeuw. Die schijnen vooral van larixhout gebouwd te zijn.

Tegenwoordig is in Polen 95% van de bevolking Rooms katholiek. Maar 1,5% is orthodox, maar dat is nog meer dan de 1% protestanten in dit land.

Het uiteenvallen van de christelijke kerk in een Rooms en orthodox gedeelte hing onmiddellijk samen met het uiteenvallen van het Romeinse rijk in het jaar 395. Naast het Romeinse Keizerrijk ontstond het Byzantijnse Keizerrijk (dat tot 1453 zou bestaan). Als direct gevolg hiervan groeiden de christelijke kerken in West  en Oost geleidelijk uit elkaar. In het Oosten werd het centrale gezag van de Paus in Rome niet langer erkend en nog vóór het officiële schisma in het jaar 1054 waren de kerken in het  Oosten en het Westen al behoorlijk verschillend. 

Kerkje bij Tokary, niet ver van Oekraïense grens

Hoewel alle orthodoxe kerken dezelfde onveranderlijke dogma’s volgen, zijn zij wel in nationale kerkorganisaties  georganiseerd. De Poolse orthodoxe kerk – Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny – is zo’n nationale zogenaamde autocefale orthodoxe kerk, die pas in 1924 werd opgericht om tegemoet te komen aan de wensen van de bewoners van de delen van Wit Rusland en de Oekraïne die na de Eerste Wereldoorlog bij Polen waren gekomen.

Meer over de orthodoxe kerk

Toen vlak na de eerste Wereldoorlog grote delen van de Oekraïne en Wit Rusland bij Polen kwamen, werd de orthodoxe kerk plotseling veel belangrijker en, na aanvankelijk verzet vanuit Rusland, mocht Polen in 1924 zijn eigen nationale (‘autocefale’) orthodoxe kerk stichten. Had ik in die tijd een fietstocht langs de Oostgrens van Polen gemaakt, dan had die tocht er wel wat anders uitgezien en was ik door vrijwel puur orthodoxe gebieden gekomen. Nu fietste ik in het echte grensgebied tussen Rooms katholiek en orthodox, eigenlijk ook op de grens van de invloedsferen van het West- en Oostromeinse (Byzantijnse) rijk, zie tekstvak.

 

Bij Zmijowska

Bij Radruż

Suszcza: Krzyże Przydrożne, zie ook deze pagina

Supraśl

 

  1. Fietsen in Polen
  2. Orthodoxe kerken in het Oosten
  3. Verdacht aan de buitengrens van de EU
  4. De Poolse taal in de praktijk
  5. Vogels onderweg
  6. Weerzien na 42 jaar
  7. De periferie van Europa

Voor mijn verhalen uit 2018 zie deze pagina.

 

Orthodoxe kruisen en het Kerkslavisch

Orthodoxe Kruisen

Je kunt die orthodoxe kerken meestal goed herkennen aan de wat Oosters aandoende daken en torens, eerder een barokke dan een gotische stijl. Zelfs de kleinste kerkjes verwijzen zo naar de grote oude Byzantijnse kerken, zoals de Aya Sofia (gebouwd als orthodoxe kerk, later omgebouwd tot moskee). Waar je het ook goed aan kan zien, is de vorm van de kruisen op de kerkhoven. Hoewel er nog verschillende smaken bestaan, is de grondfiguur van het orthodoxe kruis gelijk aan een Rooms katholiek kruis waaraan twee elementen zijn toegevoegd. Een kleine dwarsbalk boven de grote horizontale balk en een schuine balk onder de grote horizontale balk. De verschillende onderdelen verwijzen naar verschillende symbolen:

  • de verticale balk symboliseert de stamboom van de mensheid van Adam tot aan het einde der tijden;
  • de kleine horizontale balk symboliseert de onzichtbare wereld, de wereld der engelen;
  • de grote horizontale balk symboliseert de zichtbare wereld: de aarde, de mensheid;
  • de onderste balk is niet alleen een voetensteun, maar verwijst ook naar de twee rovers die ter weerszijde van Christus waren gekruisigd: de ene rover lasterde Christus (balk wijst naar beneden), de andere rover vroeg aan Christus hem te gedenken in zijn koninkrijk (balk naar boven). De balk geeft aan dat de mens door zijn daden of wel gered wordt of naar de hel afdaalt.

De Russisch orthodoxe kerk gebruikt dit achtarmige kruis sinds 1654 niet meer, maar heeft het vervangen door een zesarmig kruis.

 

 

Kerkslavisch

Genesis 1 in het kerkslavisch

Hoewel de orthodoxe diensten meestal wel in de taal van het land worden gehouden, zijn veel liturgische teksten en opschriften in kerken en op kerkhoven in het kerkslavisch, een literaire taal die werd ontwikkeld door byzantijnse missionarissen in de negende eeuw ter vertaling van teksten uit de Bijbel en andere religieuze geschriften. Een van die missionarissen was Cyrillus naar wie het in de tiende eeuw ontwikkelde ‘cyrillische’ alfabet is genoemd. Aan het Griekse alfabet is een aantal letters toegevoegd waarmee de slavische talen beter zijn op te schrijven. Het kerkslavisch is tot in de vroege 19e eeuw een algemene schrijftaal geweest.


 

In welke taal dit geschreven is, weet ik niet. Oekraïens?

 

Het kerkje bij Tokary

Noot

De officiële Russische versie van Genesis lijkt best nog veel op die oude versie in het Kerkslavisch:
1В начале сотворил Бог небо и землю. 2Земля же была безвидна и пуста, и тьма над бездною, и Дух Божий носился над водою. 3И сказал Бог: да будет свет. И сталсвет. 4И увидел Бог свет, что он хорош, и отделил Бог свет от тьмы.

 

Vogels onderweg

De vogels komen naar mij toe

Ik ben een luie vogelaar. Ik heb meestal geen zin om achter de vogels aan te gaan. Ze komen maar naar mij toe. Deze houding bespaart

Bij Białowieża

niet alleen veel kilometers. Het vogelen wordt er ook veel leuker door. Je rijdt niet achter een of andere internetmelding aan. De waarnemingen zijn onverwacht en soms volledig verrassend. In Polen reed ik zowel in 2018 als in 2019 door en langs de mooiste natuurgebieden. In 2018 was het vooral het nationale park van de Biebrza. Nu reed ik niet alleen door de bossen van Białowieża (vlakbij het beroemde oerbos), maar ook door prachtige gebieden in andere gedeelten van de Pools-Witrussische en Pools-Oekraïense grens.

Leeuweriken, vinken en grauwe klauwieren

Het meest nog genoot ik van de zang van veldleeuweriken van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat bijna overal langs de route. Soms kostte het even moeite om ze hoog in de lucht boven de bouwlandjes met klaprozen en korenbloemen te ontwaren. Maar dat waren natuurlijk lang niet de enige zangers.

Grauwe klauwier

Vrijwel overal maakten de vinken behoorlijk wat lawaai. Ze zouden die vinken best wel wat zachter kunnen zetten, dacht ik soms. Ook heel veel witte en gele kwikstaarten, zwarte roodstaarten , geelgorzen, roodborsttapuiten, groenlingen en af en toe een kneu of een paapje. In de bossen veel bonte spechten en hier en daar een groene specht. De zwarte specht zag ik vorig jaar wel maar dit jaar niet. In de rietvelden natuurlijk rietgorzen, rietzangers en zowel kleine als grote karekieten. Bovendien regelmatig bruine kiekendieven en buizerds en een keer een zwarte stern. Twee keer zag ik een mooie hop en één keer vloog er een ongelooflijk gele wielewaal door mijn beeld.  Natuurlijk zag ik ook veel zwaluwen (boeren-, huis- en gier-). De grauwe klauwier was op veel plekken heel algemeen. En laat ik het klapperen van de overal aanwezige ooievaars niet vergeten.

Grijskopspecht en Oehoe

Als ik me voor een speciale excursie in Białowieża  had opgegeven, stonden wellicht de witrugspecht en de middelste bonte specht op mijn lijstje, maar ik was al lang tevreden met een toevallige ontmoeting met een grijskopspecht. Eerst dacht ik een groene specht te zien, maar er klopte van alles niet aan dat beest. Het was een prachtige grijskopspecht ergens in de bossen aan de Oekraïense grens.

Mijn meest bijzondere waarneming was vanaf dat zelfde fietspad vlakbij de grens. Ik kwam rustig aanfietsen. Een bospad was afgesloten met een slagboom. Op één van de palen waarop de slagboom rustte zat een gigantische uil, zeker 80 cm hoog, onmiskenbaar een oehoe. Ik probeerde zo min mogelijk geluid te maken, haalde voorzichtig mijn camera uit het tasje, keek nog eens en weg was hij. Ik had niets gehoord, maar het is bekend dat uilen volledig geruisloos kunnen vliegen. Hij was zo stil weggevlogen dat ik mij afvroeg of hij er echt wel geweest was…

Ooievaars in Polen

Natuurlijk zijn de grijskopspecht en vooral de oehoe heel bijzondere waarnemingen, maar als ik aan de vogels van Polen denk, dan hoor ik vooral het lied van de leeuweriken en zie ik de ooievaars in de boerendorpen.

 

 

 

    1. Fietsen in Polen
    2. Orthodoxe kerken in het Oosten
    3. Verdacht aan de buitengrens van de EU
    4. De Poolse taal in de praktijk
    5. Vogels onderweg
    6. Weerzien na 42 jaar
    7. De periferie van Europa

Voor mijn verhalen uit 2018 zie deze pagina.