Après Nous le Déluge

Climate and Gilets Jaunes

A bit too often perhaps, I open news apps on my mobile phone. I check the BBC app for new Brexit stupidities and I open the NYT app to access amazing Trump stories that no longer seriously amaze anybody. Not very useful, actually. But some days ago, two short messages not too far from each other on the same app woke me up.

Message 1: climate change is appearing to develop quicker and more seriously than previously foreseen. Huge CO2 reductions needed.

Message 2: Macron scraps fuel tax rise in face of Gilets Jaunes protests.

The Unacceptable 4 Cents

Macron’s fuel tax was a minor part of a larger agenda in the framework of climate policy. It would have been around 4 Euro cents per litre (from about €1.42 to about € 1.46 per litre). It sparked violent protests in the context of general dissatisfaction with low incomes, high unemployment, rising taxes and alleged financial advantages for the rich.  In terms of climate policy, the originally planned 4 cents are far less than what effective climate policy would require. Doubling gasoline prices would have been a more effective target. But even 4 cents proved to be unacceptable in the present French political climate.

The Official Climate Collapse

The climate change picture is looking bleaker than ever, for two reasons: the height of the emissions and the consequences observed.

“The new data for 2018, published today simultaneously in the journals Nature, Earth System Science Data and Environmental Research Letters, reveals that global emissions from burning fossil fuels are expected to reach 37.1 billion tonnes of CO2 in 2018. CO2 emissions have now risen for a second year, after three years of little-to-no growth from 2014 to 2016. The rise this year is projected at 2.7 per cent (+1.8 to +3.7 per cent). In 2017 it was 1.6 per cent.” [1]

CO2-emissions in 2018 are higher than ever measured. There is no tendency of reduction. To keep the climate in limits of 1.5 °C, a reduction of 50% of CO2 emissions is required according to official models. Recent publications show that we are well on the road to 3°C increase.

The Real Climate Collapse

But this is not all. Reality may be much more serious than what official models predict. In a recent working paper, Bendell  writes:

“Since records began in 1850, seventeen of the eighteen hottest years have occurred since 2000. Important steps on climate mitigation and adaptation have been taken over the past decade. However, these steps could now be regarded as equivalent to walking up a landslide. If the landslide had not already begun, then quicker and bigger steps would get us to the top of where we want to be. Sadly, the latest climate data, emissions data and data on the spread of carbon-intensive lifestyles, show that the landslide has already begun.” [2]

As is summarised in the same paper, climate models as published by official institutions and individual scientists tend to be conservative in their conclusions and avoid messages that suggest the imminence of disasters. Whereas climate change sceptics from industry and right-wing political parties try to make us believe that climate scientists are being paid for exaggerating climate change and its effects , Bendell convincingly argues that instead there is a systemic reluctance to even appear alarmist. We should therefore rather prepare for uncontrollable climate change than believe in the effectiveness of incremental climate adaptation measures.

Short Term Disruptions Ahead

Bendell argues that, in the face of the disruptions in human societies that can be expected as a result of climate change within less than 10 (!) years time, we need a new approach. The usual conservative approaches will no longer work. Therefore “a new approach which explores how to reduce harm and not make matters worse is important to develop. In support of that challenging, and ultimately personal process, understanding a deep adaptation agenda may be useful.”

A New Agenda, but Old Politics

It is easy to agree that we need an approach that takes the real challenge – a challenge that is much more threatening than officially recognised – seriously. But to me words like “deep adaptation agenda” are more irritating than elucidating. What could it mean? Let us go back to our French example where a minor (almost negligible) policy correction is now leading to a near-collapse of the government, not because the French people are basically against climate policy, but because serious social conflicts, caused by inequality and (feelings of) in justice are blocking any systematic policy change.  France is only one example. We can add many other European countries that are blocked by social conflict or by tendencies towards autocratic leadership (Hungary, Poland) and countries that tend to become less stable every day (UK, Germany, …). Let’s not discuss the US or Russia here.

Après Nous le Déluge

One need not be a pessimist to conclude that the conditions for some form of democratic and rationally based governance on climate issues are not there and won’t be there in time, even if Bendell is right that major destabilisation is to be expected within ten or twenty years from now.

The well-known French expression “Après nous, le déluge” (“after us, the flood”, originally attributed to Louis XV of France who did not care what would come after the chaos of the French revolution) is probably factually correct today. The flood (sea level rise, storms, poverty, war, etc. etc. as a result of climate change) will  come. Just wait.


[1] https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-12/uoea-sgi120318.php

[2] https://www.lifeworth.com/deepadaptation.pdf






Finding Happiness – Losing Control

Finding your passion …

For many people today, it’s not enough to say that they like or love something. About things that are really important, you should be passionate. They should be your passion. Apart from the fact that I am not familiar with that sort of language, I ask myself: what could it possibly mean to be passionate or to have found your passion. A short google exercise reveals that many people think that knowing and practicing your passions is key to a rewarding life. Many confessions suggest how life after discovering the power of passions has made a qualitative turn for the better. “Too many people live lives of quiet desperation not understanding what their passion is.”  “Almost three decades of my life had passed before I discovered the power of passions.”   It is often assumed that “passion” is something hiding deep in your inner self, waiting to be discovered. There are entire websites devoted to ‘discovering your passion’  or even to discover that you are pursuing ‘passions’ that appear to be no passions at all.

Passions of the authentic self …

I could fill more than twenty pages with quotes like this: “Your passions can only be uncovered from your own unique story. There are things inside of you that you may have not tapped into yet because of fear. It’s scary because when you find your passion, it pushes your limits and calls you out to levels you thought you were never capable of reaching.”

The popular idea is that passions are the expression of deep desires of the authentic self, often still  blocked by fears or conventions, ready to be freed by a mixture of honesty and courage. The message is: deep inside you have tons of unrealised potential to become the person you deserve to be and develop amazing insights and skills  you have long only dreamed about. The remarkable thing is that following or developing your passions is mainly a question of letting go: removing the blockades that have been making your life mediocre or even miserable. This should not be a surprise, as passion literally  means: being passive.

Spinoza:  ‘agere’ and ‘pati’

Many people today use the word ‘passion’ to show how they follow their deepest desires and try to be their most authentic self. However, ‘passion’ still is the opposite of ‘action’. Our great Dutch philosopher Spinoza formulated this nicely in his Ethica. In the Latin language, the difference is between agere (to act) and pati (to suffer).

“I say that we take action [agere] when something comes to pass, in us or outside us, of which we are the adequate cause, that is, when something in us or outside us follows from our nature, which can be clearly and distinctly understood through it alone. On the other hand, I say that we suffer [pati] when something comes to pass in us, or something follows from our nature, of which we are only a partial cause.”
from http://digitalcommons.lsu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3599&context=gradschool_dissertations

Passionate people, passive people

In personnel recruitment advertising, the word “passion” is a fixed ingredient: “Is Inspiring Transformation for Businesses one of Your Passions? If so, learn how you can earn substantial income as a certified Passion Test for Business Consultant.”  It’s part of the empty business language on corporate websites:  “We are … …. To us, growth is more than a target. It’s a passion.”

The modern use of ‘passion’ appears to deny Spinoza’s clear distinction between ‘take action’ (agere)  and ‘suffer’ (pati) or ‘be passive’. People who blindly follow the (irrational) impulses of their passions are not active at all. They surrender to forces they hardly understand. If Spinoza were still alive, he would be very surprised (and worried) about the ubiquitous enthusiasm for suffering instead of taking action. He would be very surprised when hearing someone say: “violin playing is my passion”. Maybe he would say: “Do I understand well that you are not playing the violin, but that the violin is playing you?”. The same with: “Being a PWC Cyber Security consultant, is my passion”.  “Have you been converted into a PWC slave now that your work has become your passion?”.

Take reponsibility. Be active …

I don’t have the illusion that the fashionable use of the word “passion” can be eradicated. Nevertheless, it could be useful for many people to realise that, not only in the original meaning as elucidated by Spinoza, but also in its vulgarised disguise as used by amateur psychologists and management gurus, ‘passion’ means ‘being passive’ or even ‘avoiding responsibility’. Perhaps some people will change their language from “my passion is playing the violin”, into “I am working like hell to master this extremely difficult instrument.”




Een nieuwe richtingenstrijd


Ik neem af en toe deel aan fotocursussen. Daar ben ik vaak de enige deelnemer met een spiegelreflex. De anderen lopen allemaal met een kleine Olympus rond. Ik kan me het enthousiasme voor (spiegelloze) systeemcamera’s wel voorstellen. Ze zijn kleiner en lichter en de bijbehorende lenzen zijn natuurlijk ook kleiner, omdat de sensor kleiner is. Bovendien hebben die camera’s vaak een nog geavanceerdere software aan boord, die nabewerking met Lightroom vrijwel overbodig maakt. Alles kan op de camera worden gedaan en je krijgt wat je op je scherm ziet. Ook zijn ze stiller.

Systeemcamera versus spiegelreflex

Er is tussen fotografen weer een nieuwe richtingenstrijd ontbrand. Er was al een richtingenstrijd tussen full-frame en crop-camera’s. Full-frame-fanaten zweren bij de superieure kleurkwaliteiten van hun dure Nikons of Canons en zeulen met plezier hun kilo’s zware teleobjectieven door de natuur. Nu is er de richtingenstrijd tussen de moderne bezitters van four-thirds systeemcamera’s, de handzame Olympus- en Sonymodellen, en de conservatieve fotografen die aan hun spiegelreflexen vasthouden. De bezitters van systeemcamera’s brengen een bont mengsel van argumenten naar voren voor hun keuze: het gewicht van de camera, de kwaliteit van de software, het gemak van live-view-fotografie, etc. Dat zijn allemaal geldige argumenten, maar daarmee is de systeemcamera niet altijd de beste keuze.

Vier opties

Er zijn meer mogelijkheden:

  1. De beste kleinbeeldcamera van het moment is een spiegelloze full-frame (beste kleurkwaliteit en gevoeligheid, superieure auto-focus) camera, de Nikon Z7. Een nadeel: er zit een prijskaartje van €3849 aan (alleen body). Het gewicht is niet hoger dan van een DX-camera. De lenzen zijn wel zwaar.
  2. Gaat het om superieure beeldkwaliteit, maar is de Z7 toch te duur, neem dan een full-frame spiegelreflex, bijvoorbeeld een Nikon D810 voor € 2900 (body) of een goedkoper model. Hij is dan wel weer zwaarder dan de Z7. Ook de lenzen zijn zwaar.
  3. Wil je een lichte camera van hoge kwaliteit, koop dan een four-thirds systeemcamera zoals de Olympus EM-1 Mark 2, voor € 2259 inclusief objectief. Je neemt door de kleinere sensor (cropfactor 2) enig kwaliteitsverlies (vooral bij slecht licht) voor lief en je mist de artistieke mogelijkheid van lage scherptediepte van camera’s met grotere sensor. Het stroomverbruik is hoger dan van een spiegelreflex.
  4. Is het gewicht geen probleem en wil je iets minder geld uitgeven aan body en objectieven, dan is een DX-camera (cropfactor 1,5) een uitstekend compromis. Voor iets meer dan € 1000 heb je al een D7200 mét objectief.

De vaardigheid van de fotograaf

Met al deze camera’s (en zelfs met nog veel goedkopere compactcamera’s) kan je uitstekende foto’s maken. De vaardigheid van de fotograaf, niet de camera geeft de doorslag. Geen enkele soort camera is per definitie beter dan een andere. Het hangt er maar van af wat je wilt en hoeveel geld je hebt. Als ik veel geld had, kocht ik morgen nog een Z7. Gewoon de beste kwaliteit die er bestaat. Maar of ik dan ook betere foto’s maak? Ik weet het niet.

Is er leven vóór de dood?

Een onzinnige vraag

De vraag “is er leven na de dood?” schijnt nogal wat mensen bezig te houden. Mij niet. Wat een onzin. Natuurlijk is er geen leven na de dood. Logisch, want dood is gedefinieerd als de afwezigheid van leven. Een veel interessantere vraag is naar het leven vóór de dood. Biologisch gezien is iedereen die nog niet dood is in leven. Als ik dan toch de vraag stel “is er leven vóór de dood”, dan bedoel ik of dat leven zodanig de moeite waard is dat we niet onmiddellijk uitroepen “dit is geen leven!”

Het Zwitserleven

Op pad met de vogelwerkgroep

Veel mensen, die minder verwend zijn dan ik, zijn niet erg enthousiast over het leven tijdens hun werkzame bestaan. Ploeteren voor een vervelende baas zonder de waardering die je verdient, alleen maar omdat er brood op de plank moet komen en je een overstap naar een andere baas of een avontuurlijk ZZP-er-bestaan niet aandurft. Maar dan komt het grote moment van de pensionering niet lang na je 65e verjaardag. Het werkende bestaan was dan misschien geen leven, maar nu gaat het echte leven weer beginnen, misschien wel het Zwitserleven. Je wordt lid van vijf verenigingen, doet wat vrijwilligerswerk, koopt eventueel een kampeerbus, geeft je weer op voor teken- en muzieklessen, maar met de sport doe je het wat rustiger aan, want de gewrichten en spieren zijn al wat versleten en gekrompen. Het leven dat een jaar of 35 op stand-by heeft gestaan, kan aangezet worden!

Het leven vóór de dood

Tijd voor natuurfotografie …

Ik kan me bij al dat enthousiasme over het leven na de pensionering, of laten we het bij een treffendere naam noemen, het leven vóór de dood, niets positiefs voorstellen. Ik vind het verschrikkelijk. Jaren lang ontwikkel je je ervaring, je reputatie, je overtuigingskracht en al het plezier dat daarbij hoort en dan de kampeerbus in om te genieten van het Zwitserleven. Wat een totaal mensonwaardige onzin!

Ik heb vooral vanaf het moment dat ik met een eigen adviesbureau ben begonnen met heel veel plezier ideeën ontwikkeld, projecten op de rails gezet en zelfs belangrijke organisaties helpen opzetten.

Tijdens de grote katoenconferentie in Brazilië (2006)

Dat was niet altijd ‘leuk’ en ontspannend, maar het gaf wel heel veel voldoening en waardering van anderen. Ik heb dat tot rond mijn 68e verjaardag volgehouden en daarna ging het toch stap voor stap in de richting van een minder intensief arbeidsbestaan en meer tijd voor hobby’s als muziek maken, vogels kijken en fotograferen. Daar is niets mis mee. Maar op het moment dat mijn leven uitsluitend nog uit vrije tijd bestaat, excursies met de vogelclub, vioollessen, fotocursussen en dergelijke, voel ik een enorme leegte. Deze hobby’s geven mij lang niet de voldoening van het werk waar ik goed in was en nog steeds ben.

Mijn antwoord

presentatie in Hamar (Noorwegen, 2008)

Mijn persoonlijke antwoord op de vraag “is er leven voor de dood” is positief zolang het mij lukt ook de komende jaren een deel van mijn tijd door te gaan met waar ik echt goed in ben. Dat is niet muziek, fotografie of veldbiologie. Dat is het werken aan duurzame ketens in internationale industriële netwerken. Dat is ook schrijven van verhalen  en rapporten (in het Engels, Duits en Nederlands), het houden van lezingen, het organiseren en leiden van moeilijke bijeenkomsten (ook in het Duits of het Engels). Kortom, ik ben de komende tijd nog wel eens achter de computer, aan de telefoon, in de trein  of het vliegtuig, aan de vergadertafel of achter het spreekgestoelte aan te treffen.

Naar Hoge Veluwe, Biesbos en Schier (1965-1966)

Bij de NJN

In het schooljaar 1964-1965 was ik 16 jaar. Ik had in de vierde klas van het gymnasium moeten zitten, maar ik was om verschillende vreemde redenen in de derde klas blijven zitten en deed het jaar dus over. Dat had ook voordelen. Ik had zeeën van tijd en ik zat in de klas met twee NJNers, Eric Gerding en Aart Noordam. Zij maakten mij enthousiast voor het lidmaatschap van de NJN afdeling Wageningen en vroegen mij een keer mee te gaan op excursie naar de Hoge Veluwe. Ik vond het fantastisch: leuke mensen, prachtige natuur, vrijheid en avontuur.

Op excursie

Mijn impressie van de Blauwe Kamer

In het schooljaar 1965-1966 werd ik lid van afdeling Wageningen en daarmee ook van district 9 (DIX) van de NJN. Vanaf dat moment ging ik elk weekend mee op excursie, soms wel zowel op zaterdag als op zondag en daarna maakten Aart en ik nog onze privé-tochten door de natuur. Ik had van mijn spaargeld een kijker gekocht. Later kocht ik ook een paar prachtige lieslaarzen, waarmee je honderden meters het Veluwemeer in kon lopen zonder nat te worden (zie ook label HEKA hieronder). Wij fietsten zelfs met die dingen aan. Ik ben dat schooljaar wel meer dan 23x op excursie geweest.


Vogels langs de Knardijk

De nadruk daarbij was op vogels, vooral watervogels in de Blauwe Kamer, in de Rijnuiterwaarden en langs de Knardijk. Een hoogtepunt was het HEKA (herfstkamp), van 31 oktober tot 3 november 1965. Ik herinner me de lange fietstochten langs de Knardijk naar het toen nog rudimentaire Lelystad – een paar huizen voor de werknemers van de Zuiderzeewerken en een simpele kantine: kantine Lelystad van E.J. Splinter. Op weg naar Lelystad aten we onze dik gesneden boterhammen op. Frits Boerwinkel had een literblik appelmoes bij zich. Ik was onder de indruk van de manier waarop hij dat ding met een zakmes opensneed. Vervolgens belegden wij onze boterhammen daarmee, terwijl wij ondertussen over het water naar langs vliegende vogels speurden.

Ik herinner mij de gigantische hoeveelheden watervogels. In mijn notities uit die tijd lees ik: 400 wintertalingen, 88 krakeenden, 600 pijlstaarten (met een vraagteken daarbij) en 800 slobeenden. Ook wordt er melding gemaakt van 200 graspiepers, 5 kepen en 10 kneutjes elders die dag. Ook fietsten en wandelden wij langs het Veluwemeer ten Noordoosten van Harderwijk in de buurt van Hulshorst (strand Hoophuizen). Op 1 november zouden wij bij Hoophuizen 2000 pijlstaarten en 1500 slobeenden gezien hebben. Zou dat werkelijk zo geweest zijn? Of waren we gewoon 15- tot 17-jarige opscheppers? Iets verderop deden we de waarneming van ons leven: 500 krooneenden bij een mooie ondergaande zon. We zijn de volgende ochtend nog eens gaan kijken en toen dreven er nog zeker 450 volgens mijn aantekeningen. Ook stond daar een eenzame flamingo in het water! Toen nog bijzonderder dan nu, denk ik.

Mijn aantekeningen van december 1965 (Knardijk etc.)

Verdwaald in de Biesbos (1966)

Een ander hoogtepunt was het PAKA (paaskamp) van 1966 (vanaf 10 april). Op 12 april roeiden we van het haventje van Drimmelen via de sloot van St. Jan naar de Turfzakken en de Visplaat. Het was nog een behoorlijk ruig gebied en de tochten door de kreken waren, vooral ook door het wisselende tij, heel avontuurlijk. Ik lees in mijn aantekeningen van die dag:


Labels van HEKA 1965 (blokfluit) en PAKA 1966 (lieslaarzen)

“Na een eind Amer weer naar de overkant een gat in. Hier bij donker worden verdwaald in de wildernis. Vele kreken onbevaarbaar. Bij opkomend tij tegen de stroom terug naar de goede weg. Succesvolle tocht naar het gat van St. Jan. Over de Spijkerboor op de Oostkil, ’t laatste eind stroom mee. … … 22.15 thuis in het kamp.” Waar dat kamp precies was, weet ik allang niet meer. Mijn aantekeningen leveren overigens uitsluitend informatie over de vogels en helemaal niet over de mensen die bij mij in de roeiboot zaten. Foto’s maakte ik in die tijd nog niet.

Eenzaam insectenonderzoek

Nog voordat ik bij de NJN kwam, had ik een belangstelling voor insecten, vooral loopkevers ontwikkeld. Dat was meer mijn privé-project. Ik had in het bos vlakbij huis, de Sysselt, conservenblikken (voorzien van gaatjes voor waterafvoer) ingegraven en die controleerde ik regelmatig op gevangen kevers. Soms zaten er vrij veel kevers in (heel veel van de zeer algemene soort Pterostichus niger, maar ook andere die maar moeilijk te determineren waren) en soms heel weinig. Ik ben toen uit de krant allemaal gegevens gaan verzamelen over temperatuur, luchtdruk, regenval, etc. Ik vermoedde bepaalde verbanden tussen deze gegevens en mijn keveractiviteit. Toen ik dat aan een van mijn mede-NJNers vertelde, zei hij: “je moet dat in ons afdelingsorgaan De Kemphaan publiceren”. Mijn antwoord was duidelijk: “Zolang ik wetenschappelijk nog niets bewezen heb, publiceer ik ook niets.”

De nadruk lag bij mij steeds meer op vogels. Vogels, vooral grote vogels in de herfst en winter, hebben het voordeel dat ze goed zichtbaar en goed herkenbaar zijn, in tegenstelling tot die rotinsecten, waar je met een vergrootglas naar de aanwezigheid van een of twee stipjes naast de inplanting van de voelspriet of iets dergelijks moet speuren.

ZOKA Schier I 1966


Het ZOKA-programma 1966 (klik op figuur)

Toch heb ik nog één poging gewaagd de wonderen van de insectenwereld te ontsluiten. Ik had mij opgegeven voor het ZOKA Schier I (“gespecialiseerd op insecten”) van 15 tot 25 juli 1966. Ik er op een gammele brommer naar toe. Onderweg had ik een paar keer technische problemen. Ik overnachtte bij een kennis van mijn moeder in Groningen en de volgende dag voer ik uit Zoutkamp naar Schiermonnikoog. Tot 1969 vertrok daar de boot. Pas toen de Lauwerszee was afgesloten, werd Lauwersoog de vertrekhaven.


Broscus cephalotes
Broscus Cephalotus (https://no.wikipedia.org/wiki/Sandgravere#/media/File:Broscus_cephalotes_oberseite.jpeg

Van het kamp zelf herinner ik me niet zo heel veel. Kevers determineren was best moeilijk. Mijn aantekeningen vermelden dat ‘Broscus cephalotes’ (‘dikkopzandgraver’)  er algemeen was, inderdaad een vrij normaal beestje in kustgebieden. Ik herinner me dat ik met enige jaloezie keek naar fotografen in het bezit van dure spiegelreflexen, tussenringen en wellicht ook macro-objectieven die die kleine rotbeestjes in de duinen fotografeerden.

Ik herinner me ook dat ik me wat vreemd voelde in deze NJN-cultuur met zijn eigen woorden en uitdrukkingen zoals ‘ritselen’ (even gaan pissen), ‘tijgeren’ (naar de ‘tijger’, de buiten-WC, gaan), ‘preu’ (stamppot), ‘wagensmeer’ (appelstroop), ‘technicolor’ (vruchtenhagel) en ‘hupsen’ (volksdansen). Nu was ik, geloof ik, geen groot liefhebber van ‘hupsen’.

Image result for wees wijs met de waddenzee

Op 18 juli gingen we naar de tentoonstelling “Wees Wijs met de Waddenzee”. Er waren in die tijd nogal rampzalige plannen voor een vaste oeververbinding met Ameland en er bestond de (gegronde) vrees dat dit de eerste stap kon zijn naar de inpoldering van de Waddenzee. Waarschijnlijk op de terugweg van het ZOKA deelden wij folders uit op de boot en gingen wij met toeristen in gesprek. Ik herinner me dat ik geschokt was door reacties als “Als de hoge heren in Den Haag het van plan zijn, dan heeft het helemaal geen zin om te protesteren. Die luisteren toch niet en drijven hun zin door”. Wij waren het hier helemaal niet mee eens en zetten ons actief in voor het behoud van de Waddenzee.

De Vereniging tot Behoud van de Waddenzee was in die tijd net opgericht (in 1965 op initiatief van een 16-jarige natuurliefhebber) en in 1971 maakte de regering bekend de Waddenzee te willen behouden. Ik zelf werd in 1966 lid van ‘Natuurmonumenten’ en in 2016 kreeg ik een lepeltje toegestuurd omdat ik 50 jaar lid was.

In het bestuur

In het schooljaar 1966-1967 werd ik nog actiever als lid van het NJN-bestuur afdeling Wageningen, waar ik verantwoordelijk werd voor het afdelingsorgaan ‘De Kemphaan’, maar daarover heb ik al in een ander blog geschreven.

P.S. over NJN-taal

Op https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/5491/hupsen-met-de-njn.html  vind ik:

"(Voorbeeld van een zin uit het verslag van een Four (bevoorrader): ‘Een aantal klunzen uit Labla kreeg last van slingertijger na het eten van bedorven bekklem, daardoor ontstond er een tekort aan tijgerfilm. De technicolor was al op.' Vertaling: Een aantal beginners van de afdeling Laren-Blaricum kreeg last van diarree na het eten van bedorven pindakaas, daardoor ontstond er een tekort aan wc-papier. De gekleurde hagelslag was al op.)"