Noch jemand zugestiegen?

In de Duitse trein

Ik zit in de trein van Berlijn naar Amsterdam via Hannover en Osnabrück op weg  naar huis. Mevrouw conducteur komt langs en vraagt: “noch jemand zugestiegen?”. Ik ben net ingestapt en laat dus braaf mijn ticket zien. Een paar maanden geleden zei ik tegen een Duitse collega met wie ik een stuk meereisde: “het is toch heel eenvoudig. Als je geen kaartje hebt, houd je gewoon je mond en dan is er een grote kans dat ze je niet controleren.” Zijn ogenblikkelijke reactie was: “Aber Reinier, das ist doch nicht ehrlich!”. Wat een flauwekul, dacht ik. Een mooie fantasie, die wereld van eerlijke mensen.

Moderation einer Sitzung

Ik houd van dit rare land. Ik haat dit rare land. Hoe het ook zij, ik wen er nooit echt aan.  Niet lang geleden werd ik opgebeld of ik bereid zou zijn een vergadering van een brancheorganisatie van de Duitse industrie voor te zitten waar het erom ging voorstellen te formuleren voor onderhandelingen met de Duitse overheid. Waar het hier precies om ging, mag ik hier niet schrijven. Wel kan ik iets zeggen over de sfeer en de gang van zaken gedurende zo’n bijeenkomst.

Ik had eigenlijk al spijt dat ik toegezegd had. Hoe zou ik het voor elkaar krijgen meer dan vijfenveertig mensen met elkaar te laten discussiëren? Ik had een kleine berekening gemaakt wat er zou gebeuren als iedereen vijf minuten het woord zou nemen: 45×5 minuten = 225 minuten = 3 uur en drie kwartier! Daarmee was de hele discussietijd al op zonder enige garantie van een resultaat. Zou ik de energie hebben om als 71-jarige moderator de wilde beesten in toom te houden?

Voordelen van Duitse discipline

Mijn zorgen waren volstrekt misplaatst. Ik was vergeten dat de vergadering in Duitsland plaatsvond. In Duitsland mag je ervan uitgaan dat iedereen op zijn beurt wacht. Als er in de zaal vijf vingers omhoog gaan, hoef je als voorzitter alleen maar te zeggen: “Sie, Sie, Sie, Sie und Sie stehen auf der Rednerliste.  Keine weiteren Wortmeldungen, bitte.“ Het leuke is dat iedereen zich er gewoon aan houdt. De wilde anarchistische taferelen die je in Nederland zou verwachten, ontstaan hier in de regel niet. Wel lopen sommige mensen rood aan van woede als ze niet aan het woord komen, maar het lukt hun bijna fysiek niet om iets te zeggen zonder het woord van de voorzitter gekregen te hebben. Zolang je als voorzitter op een overzichtelijke en eerlijk manier de mensen het woord geeft en zolang je mensen niet te veel onderbreekt, is het heel gemakkelijk. Ook een wat oudere voorzitter houdt dit best lang vol. De vergadering leidde tot een heel bevredigend resultaat en over mijn rol konden zij niet echt klagen en dat hebben zij, voor zover ik weet, ook niet gedaan.  

Saai en humorloos

Maar was het ook leuk? Nee, ik  vond er niets aan. Ik was weliswaar niet uitgeput door het in het gareel houden van het discussievolk, maar ik had na afloop een zwaar geïrriteerd gevoel over de fantasieloze, brave, autoriteitsgevoelige houding van de deelnemers. Waarom dit totale gebrek aan humor en relativering? Halverwege de vergadering kwamen wij op een punt waarop de deelnemers zich positief moesten uitspreken over een principieel besluit. Was dit besluit negatief geweest, dan had iedereen naar huis gekund, inclusief mijzelf. Ik sprak ironisch tot de deelnemers: “Über dieses Ergebnis bin ich doch einigermaßen enttäuscht. Hätten Sie nicht zugestimmt, dann wäre es nicht nur für Sie sondern auch für mich Feierabend gewesen. Schade, ich kann leider noch nicht nach Hause!“ Natuurlijk kwamen hierop meteen reacties. Een deelnemer liet mij nog weten dat een negatief resultaat heel onbevredigend was geweest en dat we maar blij moesten zijn dat het geen “Feierabend” was. Alsof ik dat niet wist! Zat ik fout met mijn ironie? Was dit een cultureel probleem of overschatte ik de intelligentie van de deelnemers? Aan mijn Duits kan het niet gelegen hebben, want dat is beter dan van veel dialect pratende middenstanders in die kringen.

Zware kost

Ik  bleef nog een nachtje in de Duitse stad. Ik vond een aardige kroeg annex restaurant in een van de weinige straatjes die de Tweede Wereldoorlog hebben overleefd. De ober was vriendelijk. Ik mocht zijn droge Nedersaksische humor wel. Een beetje alsof je in Groningen bent. Ik dronk drie kleine glaasje uitstekend bier en at er een “Lammshaxe mit Bratkartoffeln” bij.

Naast mij zat een Chinese vrouw een “deftig” plattelandsgerecht met gebakken aardappels, een of andere varkenspoot, worsten en zuurkool te eten. Mooie combinatie: dat fijn getekende Aziatische gezicht bij die onbehoorlijke berg ongenuanceerd Duits voedsel.

Blij in irritant Nederland

Langzaam “schalte ich ab.” Ik denk terug aan mijn vele Duitse projecten, de vele vergaderingen  die ik heb voorgezeten en de honderden nachten die ik in Duitse hotels heb doorgebracht. Ik heb leuk werk gedaan, aardige mensen ontmoet, maar ik ben blij dat ik nu snel weer naar Nederland mag, het land waar iedereen altijd op alles commentaar heeft, niemand zich de mond laat snoeren. Het land waar mensen initiatief nemen ook al krijgen ze geen opdracht van boven, waar mensen creatief zijn en oplossingen verzinnen die niet in de handboeken en wetsteksten staan. Ik denk aan dat bezoek van Helmut Kohl heel veel jaren geleden. Er was een gesprek met Nederlandse schoolkinderen georganiseerd. Toen Kohl de kinderen  iets wilde bijbrengen, was de eerste reactie van één van die kinderen iets als: “Dat is toch onzin wat u zegt. Dat gelooft u  toch zelf niet?”. Hoe irritant ik ze ook vind, ik ben trots op zulke kinderen.

Ik nader de Nederlandse grens. Nog een keer komt er Duitse conducteur langs. “Noch jemand zugestiegen?”. Het blijft stil in onze coupé.

  

Congratulations, Boris!

Dear Boris,

I could hardly sleep last night. Many scenarios played in my head: Corbyn the new PM, a hung parliament, endless parliamentary sessions, battles about prorogation. What a relief this morning: you had secured and you had strengthened your position as the democratically chosen PM.

It was certainly not easy to get there. No other British politician had to spread so many flagrant lies as you did, but they were absolutely necessary to secure this spectacular victory, to finally “GET BREXIT DONE”.

Your political enemy, Mr Corbyn, turned out to be your best friend, after all. His complete lack of popularity was a gift from heaven. Not only is his physical appearance a guarantee for instantaneous distrust, his completely outdated Marxist class struggle theories and his entirely unclear Brexit position were enough to undermine Labour’s political credibility. Congratulations, too, Jeremy!

Of course, many of your critics envy your great success and keep nagging about problems you will encounter when implementing your Brexit strategy. Industrial investments, already declining at an alarming rate, will dwindle even more rapidly. Large parts of the automobile industry, which depend on flawless supply chains, will move to Germany and other European countries. Head Quarters of many international companies will prefer Dublin or Amsterdam. Labour shortages will haunt many organisations, especially in the service and health sector. Serious conflicts will threaten peace in Northern Ireland again. Scotland’s motivation to leave the Union will strongly increase. The money for all the beautiful presents you promised during your campaing will not be there. After all, the net payments to the EU are many times lower than you said: you tactically forgot to include agricultural payments from the EU to the UK, for example.

These critics tend to forget two important things. First, they seem two assume that Brexit was and is your main political goal. It is not. Your political goal is to collect power, as much power as possible. Brexit is not your first goal. Brexit is your means to your end. Second, they seem to assume that you have a Brexit strategy, but you haven’t. You certainly have a beautiful collection of Brexit slogans and these were exactly what you needed until today. The slogan “GET BREXIT DONE” was more than brilliant, but you can only admit that you do not know at all what it means. The same for “GETTING BACK CONTROL”: psychologically superb as it refers to basic human needs and fears. Who does not want more control? The critics will ask: “control over what, for whom, etc.?”, but these are irrelevant questions. The important thing is that you managed to strike exactly the right chord in large parts of the UK population with the right political result: Boris PM with a large majority, Boris getting back control.

Now that you have secured your power position, you can get to work and even think about how to get Brexit done. I wish you lots of success during the 2, 5 or 15 years this will take.

Sincerely,

Reinier de Man

 

 

 

Op zoek naar mijn moeder – een wandeling bij Ede

Mijn moeder en Petra (november 2018)

Vorig jaar november  overleed mijn stokoude moeder in Haren bij Groningen. Twee weken daarvoor waren we nog bij haar op bezoek gegaan. We maakten een korte rolstoeltocht door Haren. We kwamen door prachtige lanen waar de bomen hun mooiste herfstkleuren lieten zien. Mama genoot van een kort bezoekje aan een bloemen- en  plantenwinkel in het centrum. Deze november wilden we nog even aan haar denken, we wilden haar sterfdag niet somber herdenken maar opgewekt  ‘vieren’.

Nu doen wij in mijn familie niet aan grafstenen of urnen. Daar konden we niet naar toe.  Ik moest iets anders verzinnen. Ik wilde ergens heen waar zij in mijn herinnering nog sterk aanwezig is. Dat had Doetinchem kunnen zijn (waar ze nog langer heeft gewoond dan in Ede), maar Doetinchem zegt mij bijna niets. Veel verder dan het Rode Kruisplein en de verplichte bezoekjes aan Montferland of uitspanning ‘Het Peeske’ zijn we meestal niet gekomen.

We besloten naar Ede te gaan, naar de Ginkelse heide en de daarbij gelegen bossen. Daar zouden we haar zeker tegen kunnen komen.  Zij heeft vanaf 1954 tot rond 1985 daar gewoond en ik zelf tot 1968. Dat lijkt allemaal heel lang geleden, maar zo voelt het niet. Ede is mijn jeugd, de lagere school, middelbare school, het vertrek van mijn vader, de NJN in Wageningen en nog veel meer. Het is de plek waar mijn moeder het gezin ondanks zware tegenslagen min of meer draaiende wist te houden. Het is de plek waar ik als student regelmatig terugkwam om me door mijn moeder te laten verzorgen als ik na te veel drank en te weinig slaap ingestort was.

De Ginkelse heide (2019)

Als de ergste files zijn opgelost, rijden we op vrijdagavond rustig via Utrecht naar Ede. Voorbij Veenendaal moet je een stukje A30 volgen om op de oude Rijksweg aan de Noordkant van Ede te komen. Langs die Rijksweg gingen Huibert en ik kikkervisjes en stekelbaarsjes vangen. Hier is nu alle landelijkheid vervangen door garagebedrijven, meubelboulevards en soortgelijke weilandwinkels. Ook ten Noorden van de Rijksweg zijn wijken uit de grond gestampt. We slaan de weg naar Otterlo in en na een paar honderd meter zijn we bij het vrij lelijke maar mooi gelegen “Parkhotel De Bosrand.”  In de auto hebben we gefantaseerd  over heerlijke bitterballen een frisgetapt donker biertje. Dat is er allemaal niet. We kunnen wel flesjes trappistenbier krijgen met nootjes erbij. We zitten vrijwel alleen in de grote zaal, maar het bier smaakt goed en de bediening is vriendelijk.  De inrichting van het hotel is wat gedateerd, maar alles doet het. We hebben een ruime, erg stille, kamer en de badkamer is helemaal in orde.

De volgende ochtend zitten we rond half negen aan het ontbijt. Er zijn meer gasten dan we hadden vermoed. Qua leeftijd vallen wij hier niet uit de toon. Het is een goed ontbijt met goede koffie. Het blijkt geen enkel probleem te zijn dat we een lunchpakket maken voor onderweg.

Het Edese Bos

Vanuit het hotel lopen we zo het Edese bos in. Alles is nog precies zoals in mijn herinnering, het mooie gemengde bos met statige beukenbomen, sparren, dennen, lariksen  en berken. De herfstkleuren zijn zeker zo mooi als een jaar geleden in Haren. Met een klein boogje lopen we door het bos naar de rand van de Ginkelse hei. In de late vijftiger jaren kon je bij de boekhandel Dragt zo’n zwartwit-prentbriefkaart kopen met de titel “Ede – langs de Traa” (met daarbij waarschijnlijk de vermelding “Echte Foto – Nadruk Verboden” , zie bijv. https://www.geografischwandelen.nl/natuurlijk-ede-1/meer-weten-over/de-edese-traa ).

Bosrand – Ginkelse heide

De Traa is de strook tussen bos en hei, in de 18e eeuw als brandgang ter bescherming tegen heidebrand aangelegd. Hier lopen we weer langs de Traa van mijn jeugd. Ik ben aangenaam verrast hoe weinig hier veranderd is. We blijven niet langs de Traa lopen maar steken de Ginkels hei over naar het bos aan de overzijde. Niet ver daarvandaan liggen twee kleine vennetjes, “De Kreelsche Plas” en “De Heidebloem”.   Een van deze plasjes was de enige plek waar je bij ons in de buurt kon schaatsen. Ik vertel Petra nog hoe daar de plaatselijke glazenwasser de leiding had. Alle kinderen moesten meehelpen de baan schoon te vegen en hij bepaalde welke kant je op mocht rijden. Het plasje was echter zo klein dat je goed “beentje over” moest beheersen, want de baan was één scherpe bocht zonder een recht stuk.

Ginkelse heide rond 1967

Langs de heiderand lopen we een vrij lang stuk totdat we bij het Veluwe-Natuurcentrum komen, een door enthousiaste vrijwilligers gerund centrum waar je informatie over de natuur kunt krijgen, natuursouvenirs kunt kopen en natuurlijk koffie met koek kunt gebruiken met je leeftijdsgenoten. Als we de koffie op hebben en we op het punt staan de tocht te vervolgen, spreek ik de dienstdoende vrijwilliger aan en vertel dat ik tot 1968 in Ede heb gewoond en dat ik zo blij ben dat hier nog zo veel is overgebleven van het mooie landschap van toen.

Mijn moeder aan de bosrand (1968)

Ik breng ter sprake dat wij aan de Nieuwe Kazernelaan woonden en dat op de hei tegenover ons huis plotseling bulldozers verschenen die de het land geschikt maakten voor de aanleg van een nieuw kazerneterrein. Niemand in de straat wist er iets van. Nederland rond 1960. De man van het Natuurcentrum vertelt vervolgens hoe hij, wonend op de Arnhemse weg, nog een aantal jaren daarvoor onaangenaam verrast werd door de aanleg van de Buurtmeesterlaan, Middelbergweg en omgeving. Ja, daar woonden mijn klasgenoten, zeg ik. Die buurt ken ik maar al te goed.

Van het Natuurcentrum is het niet lang lopen naar de Schaapskooi. Hij staat er nog. Afgezien van een paar parkeerplaatsen erbij is er niets veranderd. In de Schaapskooi verblijven een paar schapen en lammeren, maar de schaapskudde zelf bevindt zich aan de Zuidkant van de Ginkelse hei.

Reinier bij de Schaapskooi (1965)

Reinier bij de Schaapskooi 54 jaar later

Wij lopen daarheen. Er komt een heel klein beetje zon door en dat levert prachtige beelden op. Schapen op de hei met tegenlicht. Je loopt hier door een schilderij van Anton Mauve.

De Edese schaapskudde op de Ginkelse heide

We steken de hei over  en lopen een stukje langs de bosrand. Dan komen we bij het bos waar mijn moeder wel heel vaak gewandeld moet hebben, de Sysselt, ingeklemd tussen E35, de spoorlijn naar Arnhem en het grote dorp Ede.  Ook zelf heb er heel veel gelopen. Ik heb er vogels gekeken en insecten bestudeerd. In mijn NJN-tijd had ik op veel plekken in het bos conservenblikken (voorzien van gaten voor afwatering) ingegraven en controleerde een tijd lang hoeveel en welke loopkevers erin waren gevallen.

Mama en August, waarschijnlijk in ‘Het Paradijs’ (1968)

De Sysselt is weer even prachtig als vroeger. Met vogels hebben we weinig geluk deze keer – geen zwarte spechten, goudvinken of bijzondere mezen. We moeten het doen met merels, zwarte kraaien, een enkele buizerd, kool- en pimpelmeesjes en af en toe het geluid van een bonte specht.

De herfstkleuren zijn prachtig. Af en toe vergeten we wat we hier eigenlijk aan het doen zijn. We zijn op zoek naar mijn moeder. Maar dan is ze er toch even. Aan het eind van een lange statige beukenlaan loopt zij, een al wat oudere vrouw met een degelijke ongezellige jas zoals zij altijd had. Ook de kleur klopt, een sportief lichtblauwe tint. Ik maak een paar foto’s van de mooie herfstige beukenlaan. Petra vindt die laan ook erg mooi, maar zegt: “Je moet even wachten tot die mevrouw met de blauwe jas uit beeld verdwenen is. Zij verstoort de rust.” Ik neem de foto nog eens, nu zonder mijn moeder, omdat zij volgens Petra de rust zou hebben  verstoord.

Aan het eind van deze laan zie ik heel duidelijk mijn moeder ….

We lopen na deze vluchtige ontmoeting verder naar een stuk bos met de prachtige naam “Het Paradijs”. Hier speelden we vroeger. Hier klommen we op bomen of reden met de fiets van de heuvels af. Vroeger waren er nog meer en nog grotere dode bomen hier, meen ik mij te herinneren.  Van “Het Paradijs” lopen we richting Sysseltse laan. We lopen niet door naar de Nieuwe Kazernelaan, want ik heb geen zin om ons oude huis nog eens te zien. Op het terrein van de gesloten kazernes (Simon Stevinkazerne, etc.) is een nieuwe woonwijk met grote dure huizen in aanbouw. Met een beetje moeite vinden we de weg langs het hek en komen zo weer bij de Rijksweg uit. We steken de Rijksweg over en dan moeten we nog een stukje langs de rand van de hei en door het Edese bos voordat we bij ons hotel en onze auto aankomen. We hebben iets meer dan 15 km gelopen. Het was mooi.

Wandelen in de Sysselt: Hanneke v.d. Tak en Mama (1977)

We beginnen rustig naar huis te rijden. Als we de oude Rijksweg richting Utrecht rijden, komen we eerst langs het NIZO, het instituut waar we met mijn vader in zijn laboratorium naar bacteriën mochten kijken en waar hij heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van een nieuwe Nederlandse kaas die, waarschijnlijk op zijn initiatief, “Kernhemmer” werd genoemd naar het landgoed naast het NIZO. Zo kwamen we mijn vader ook nog even tegen, maar dat is een heel ander verhaal …

Herfst in de Sysselt (november 2019)

___

Weinig te beleven bij kanalen en meren zonder water

In vakanties moet niets gebeuren

Vakanties zijn bedoeld om bij te komen van het drukke leven. Over de beste vakanties valt niets te vertellen. Alleen als de auto kapot gaat, je een been breekt op een wandeltocht of als het hotel in brand vliegt, heb je echt iets te vertellen, maar wie wil dat? De meeste vakantieverslagen zijn slaapverwekkend saai en zo hoort het.

Koeien bij Ökördi

Ook ons verblijf in Hongarije zat vol met heerlijke leegte, landschappen zonder spannende vergezichten, dorpen met geen enkel bijzonder huis. Waar we waren – in de omgeving van Kiskőrös – was het dun bevolkt en gelukkig konden we de paar mensen die we tegenkwamen niet verstaan. Ook de bordjes konden we niet lezen.

Genieten van de leegte

We genoten met volle teugen van het gezonde niets daar. Af en toe maakten we wel een wandeling over de puszta, langs de koeien, de bomen, half in elkaar gezakte boerenhuizen en onduidelijke opslagplaatsen van metalen voorwerpen waarvan we niet echt wisten wat ze waren: waarschijnlijk iets dat de boeren gebruikten in hun boerderijen of op het land. De varkens in een grote stal konden we helaas wel ruiken en onplezierig horen gillen. Gelukkig zagen we ze niet.

Kolon-tó

Waar is het water?
Op de  kaart geen meer te zien bij Izsak

We gingen die dag de natuur in. Wij hadden begrepen dat er niet zo ver weg in de buurt van het plaatsje Izsak een belangrijk watervogelgebied zou zijn, het Kolon-meer. We hadden grote problemen om dat meer te vinden. Voor de zekerheid raadpleegden we op onze telefoon Google maps, maar we zagen in de buurt van Izsak op de kaart helemaal geen water. Bij een winkel in Izsak vroegen wij (met behulp van Google translate) naar de weg naar het Kolon-tó. Het werd duidelijk dat we een stukje door moesten rijden tot over de spoorwegovergang en dan links. We deden zoals ons gezegd werd en we kwamen in een natuurgebied met vooral veel bomen, struiken en riet, maar water zagen we niet. We reden kilometers over zandwegen, meer geschikt voor een four wheel drive dan onze auto. Toen we besloten maar om te keren, kwamen we vast te zitten in het zand. Met heel veel gas en een loeiende slipkoppeling kwamen we eruit. Uit de auto steeg een vervaarlijke schroeilucht op. Maar gelukkig ook nu geen spannende vakantieverhalen over boeren, die ons met hun tractor uit het verlaten Hongaarse bos moesten slepen.

Water!
Kolon-tó – het meer dat een moeras was

Tenslotte vonden we een plek van waar we te voet een hoge kijkhut konden bereiken aan de rand van dit zogenaamde meer. Van bovenuit de kijkhut konden we zien dat er wel degelijk nog heel veel water in zit. Het meer is één groot moerasgebied, een paradijs voor allerlei soorten vogels. Wij zagen zilverreigers, bruine kiekendieven en rietgorzen. Later kwamen daar nog heel veel prachtige bijeneters bij.

Een kanaal zonder water

We hadden die dag nog niet genoeg van de Hongaarse wetlands en besloten na dit mooie meer ook maar eens een kanaal te gaan bekijken. Tegen zonsondergang gingenop weg naar het Ökördi csatorna, niet ver van onze tijdelijke woning in Ökördi bij Kiskőrös, dat duidelijk op de kaart was aangegeven.. Misschien waren daar wel watervogels, dachten we. Waar het kanaal zou moeten zijn, vonden wij  een weelderige begroeiing van brandnetels, wilgen en het bekende spul dat overal wel wil groeien.

Satellietbeeld van het dichtgegroeide Ökördi-kanaal

Op de kaart stond een mooi blauw streepje, maar water was er niet.  Eigenlijk ook wel rustig. Geen watervogels of andere heftige indrukken dus. We genoten van de zonsondergang en liepen terug naar Ökördi.

 

Een kanaal met water

De volgende dag liepen we wat verder en kwamen bij het hoofdkanaal uit, het Duna-völgyi-főcsatorna. Dit was wel een echt kanaal met veel water, riet aan de kanten en hier en daar een visser met een of meer hengels.

Het enige wat hier voor enige opwinding zorgde, was een incident met een wat oudere visser. Hij had waarschijnlijk een grote vis willen pakken en was aan de kant van het water een stuk het riet in gegleden, waar hij op eigen kracht niet meer uit kon komen. Wij konden een goede daad verrichten. Wij tilden de man op, die gelukkig niets gebroken had en die dag weer naar huis kon in zijn eigen autootje.

Een goede afloop

Die avond zaten we te eten in het totaal pretentieloze restaurant Fortuna in Kiskőrös. Hier zaten gewone boeren over onbelangrijke dingen te praten. Wat wij hier aten, waren we de volgende dag alweer vergeten.

Fortuna Étterem

Tussen twee happen door zeiden we tegen elkaar: het waren mooie dagen, we hebben van de rust en van de ruimte genoten, maar was er eigenlijk iets gebeurd? Nee, eigenlijk bijna niets. Het was vakantie.

 

De Romantiek van de Autoslaaptrein

Für die deutsche Version, siehe diese Seite.

Genieten in de trein

Dat waren nog eens tijden. Er waren nog geen hogesnelheidstreinen. De Loreley-Express of de TEE Rheingold reed langzaam over de bochtige rails aan de linkeroever van de Rijn van Koblenz naar Mainz.

Met de Loreley -expres naar Zwitserland (maart 1967 – op weg naar mijn vader)

Met een glaasje wijn in de restauratie kon je naar de Loreley aan de overkant van de Rijn kijken. Of je reed ‘s avonds met de autoslaaptrein richting Italië of Oostenrijk. Heerlijk tafelen bij zonsondergang, de auto ergens achter de lange trein en je bed gespreid in de comfortabele slaapwagen.

Het kan nog steeds

Maar het kan nog steeds. Althans dat dachten we toen we onze plannen smeedden voor een romantisch begin van onze vakantie in Oostenrijk en Hongarije. Het ticket voor een enkele reis Düsseldorf-Villach  kwam op € 819,60.

21 jaar geleden reden wij met de DB-autoslaaptrein uit Düsseldorf naar Villach. Hier Hans en Saskia bij aankomst in Villach (1998)

Maar daar krijg dan ook wat voor. Een eigen coupé in een echte slaapwagen, twee heerlijke warme maaltijden ‘s avonds in in de treinrestauratie en een “Schlemmerfrühstück” vóór aankomst in Villach. Het is wel duur, maar als je het doet, moet je het goed doen.

De voorpret duurde niet zo heel lang. Nog ruim voor het vertrek werden onze romantische gevoelens in een klap uit de wereld geholpen met een e-mailtje met de tekst: “Leider ist es aus betrieblichen Gründen nicht möglich, in dem von Ihnen gebuchten Zug unser BordRestaurant mitzuführen. Deswegen müssen wir Ihre Buchung für das Abendessen an Bord stornieren.” Onduidelijk wat voor bedrijfsredenen er zouden kunnen zijn, maar het begon ons te dagen dat we niet bij een heel goed bedrijf geboekt hadden.

Beoordeling 1,6: Never Ever

Aankomst van de DB Autoslaaptrein, Villach 1998

Nader onderzoek leerde dat de autoslaaptrein Düsseldorf-Villach door de Deutsche Bahn niet meer rendabel kon worden geëxploiteerd en tenslotte was overgenomen door het schimmige bedrijf Train4You, dat autoslaaptreinen onder de merknaam Urlaubsexpress aanbiedt. De klantenbeoordelingen die ik op internet vond, lieten er geen twijfel over bestaan dat de annulering van de restaurantwagen naadloos aansloot bij  een dikke catalogus van rampzalige ervaringen die andere reizigers rapporteerden. Onder kopjes als Never-never again, Avoid, Never ever en Very Bad las ik over totaal verouderd materieel, kapotte WC’s, ontbrekende wagens, vieze bedden, smerige ontbijten, beschadigde auto’s,  ondragelijke temperaturen en urenlange vertragingen. Van de reviews op Trustpilot was 69% in de categorie ‘bad’. Op Google scheen Urlaubsexpress een score van 1,6 behaald te hebben. De treinreiswinkel in Leiden bleek dit product niet langer te willen verkopen. Waarom zou ik hiervoor 800 Euro betalen? Ik besloot de zaak maar af te zeggen. Een dagje extra rijden is ook niet zo erg en een hotel hoeft zeker niet meer dan € 100 voor een nacht te kosten. Ik schreef Train4You een e-mail met het verzoek om annulering en ogenblikkelijke terugbetaling van de reissom, waar ik gezien hun juridische voorwaarden recht op leek te hebben. Geen reactie. We besloten dan toch maar het risico te nemen en ik stuurde een e-mail waarin ik mijn annulering annuleerde: reactie na 10 minuten. Ze waren blij met mijn besluit en garandeerden dat er snacks en dranken in de trein te verkrijgen zouden zijn.

Voedselhulp in Düsseldorf

Stationsrestaurant in plaats van restauratiewagen

Op 28 juli gingen we met een extra voorraad eten en drinken bij ons op weg. De autoreis naar Düsseldorf, met een kleine pauze vlak voor de grens, ging probleemloos en ruim op tijd kwamen we bij het laadpunt voor auto’s aan. Ik mocht de auto er vrijwel meteen op rijden. We hadden tijd genoeg voor een stevige maaltijd in het station van Düsseldorf.

Na de maaltijd reed de trein het station binnen en konden wij instappen. Onvoorstelbaar, zulke oude wagons had ik lang niet gezien, wagons die hier en daar weg staan te roesten op verlaten rangeerterreinen, maar deze reden blijkbaar nog.

Rijdend schroot van Urlaubsexpress

De deur van onze wagen was moeilijk open te krijgen, maar iemand kreeg het met veel geweld toch voor elkaar. Onze coupé was best mooi, een echte ouderwetse slaapcabine met maximaal drie bedden en een eigen wastafel. We maakten snel kennis met de buren, een ouder echtpaar uit Engeland, die hun teleurstelling dat er geen restaurant was, probeerden te verwerken. Zij hadden zich zo verheugd op het romantische diner aan de Rijn. Zij hadden die e-mail blijkbaar niet gezien. Wij konden onze eerste goede daad verrichten en stelden onze broodjes en kaas ter beschikking. Zo hoefden zij geen honger te lijden.

Toch nog even: Romantiek aan de Rijn

De beloofde kar met snacks en dranken kwam niet langs, maar gelukkig hadden wij ons eigen bier en onze eigen chips meegenomen. Zittend in onze privé-coupé genoten wij met volle teugen van de ouderwetse reiservaring: heel langzaam langs de Rijn met uitzicht op de rivier, de kastelen en de wijngaarden. Even kwam het gevoel van het echte langzame reizen weer terug. Even waren wij terug in de tijd waarin er nog geen ICE’s tussen Keulen en Frankfurt raasden.

Kapotte WC’s, ondrinkbare koffie

De uiterst vriendelijke en behulpzame steward kwam langs om onze bedden uit te klappen en toen begon een nacht rammelen over sporen in Duitsland en Oostenrijk. Ook stond de trein ergens bij München urenlang stil. Toen het ochtend werd, waren inmiddels drie van de vier toiletten in onze omgeving defect en op toilet nr. 4 was het een onbeschrijflijke bende.

Aankomst in Villach

Omdat er nog steeds geen restauratierijtuig was, werd het “Schlemmerfrühstück” in de coupé geserveerd, een plateau met droge broodjes en porties beleg, aangevuld met een warme drank, die koffie geweest moet zijn, hoewel je dat niet kon ruiken of proeven. Het ontbijt had € 14,90 per persoon gekost.

Vakantie!

De trein kwam op tijd in Villach aan. Het duurde even voordat ik de auto eraf kon rijden, maar toen kon de vakantie echt beginnen. Toch fijn dat we niet dat hele stuk hebben moeten rijden. Het was geen romantische maar zeker wel een interessante ervaring.

Het werd een mooie vakantie.

Na de vakantie stuurde ik Train4You een e-mail met mijn klachten. Ik kreeg het volgende antwoord:

Sehr geehrter Herr de Man,
vielen Dank für Ihre Nachricht.
Wir haben diese zur Bearbeitung an unser Kundenmanagement weiter geleitet. Sie werden von dort so schnell wie möglich benachrichtigt.

Dat zal wel nooit gebeuren.

Mijn e-mail aan Train4You is te vinden op
https://www.trustpilot.com/review/www.urlaubs-express.de